Archive for Kasım 2008
You are browsing the archives of 2008 Kasım.
You are browsing the archives of 2008 Kasım.
NORMAL DOĞUM
A) TABİRLER
Normal bir doğum mekanizmasının, en ufak bir şüpheye mahal kalmayacak bir şekilde izah edilebilmesi için, çok kullanılan tabirler ve muhtelif geliş tiplerinin nisbeti hakkında gerekli bilgilere sahip olmak lazımdır.
Bu bakımdan, situs, posito praesentatio ve habitus’uri izah edilmesi icabeder.
a) Situs (duruş) :
Bu tabirle, çocuğun ekseninin, uteruş’un ökseni ile olan münasebeti ifade edilir. [...]
DOĞUMUN BAŞLADIĞINI GÖSTEREN BELİRTİLER
Hiç bir doğum ani olarak başlamaz. Dikkatli bir müşahade ile daha son 3 – 4 hafta içinde bazı belirtilerin mevcudiyeti göze çarpar. Bu belirtilerin bazıları, gebeyi muayene eden hekim tarafından, diğer bir kısmı da, bizzat gebe tarafından tesbit edilir. Bu belirtileri şu şekilde sıralamak mümkündür:
1 — Fundus uteri’nin aşağıya doğru inmesi:
Bilindiği gibi [...]
Doğumun başlamasına âmil olan faktörler
Fötüsün gelişmesi, anneden ayrı olarak harici hayatta yaşayabilecek dereceye vasıl olunca, doğum meydana gelir. Gebelik zamanı, normal şartlarla bile, bazı dalgalanmalar gösterir. Genel olarak gebelik zamanı, son âdetin ilk gününden itibaren sayılmak üzere, 28 günlük 10 ay, yani 280 gün sürer. Ovulasyon ve fekondasyonun, son âdetten sonra vukua geldiği düşünülecek olursa, [...]
Doğum yapan kuvvet veya motor (Üterus adalesi ve yardımcı adaleler)
Gebelik boyunca çocuğun beslenmesini temin eden ve muhafazasına yarıyan uterus, doğum ağrılarının başlamasiyle meydana gelen kuvvetli ve ritmik kontraksiyonlar sebebiyle adeta bir motor haline gelir ve böylece çocuk, placenta ve zarlarıyla beraber dışarıya atılır. Böylece doğum hadisesi meydana gelmiş olur. Doğumun başladığım gösteren doğum ağrıları faaliyete [...]
Çocuk başının mühim fontanelleri:
Suturaların birleştikleri yerlerde, henüz kemikleşmemiş, yumuşak kısımlar yer almıştır. Bunlara fontanel adı verilir. Şekil, büyüklük ve mevkileri bakımından biribirlerinden farklı olan eh mühim 3 fontanel şunlardır;
Büyük fontanel tfonticulus frontalis, Bregma) : Her iki sutura coronalis’in, sutura frontalis ve sutura sagittalis ile birleştiği yerde bulunur ve eşkenar dörtgen şeklindedir (Resim : 304, 305). [...]
Yumuşak doğum kanalı:
Yumuşak doğum yolu:
a) İç. doğum, yolu,
ta) Dış [...]
Pelvis çıkımı :
Kemik pelvis boşluğunun öne ve aşağıya bakan açıklığına pel-viş çıkımı adı verilir. Burası da tıpkı, pelvis girimi gibi, kısmen kemiklerle çevrilmiştir. İskelet halindeki pelvis’e aşağıdan bakılacak olursa eşkenar dörtgen şeklinde bir açıklık görülür (Resim : 299). Bu eşkenar dörtgen, Önde arcus pubis kavsi, arkada os coccy-giş’in en uç noktası ve arka yanlarda [...]
Pelvis giriminden sonra gelen ve pelvis girimi ile, pelvis çıkımı arasında bulunan boşluğa pelvis boşluğu denir. Küçük pelvis’in en geniş kısmı olup, önde symphyse’in arka kenarının en çıkıntılı kısmının altında kalan bölümü, arkada sacrum’un ön yüzü ve yanlarda os ischü’ler tarafından meydana getirilen bir boşluktur. Adeta yuvarlak bir tencere şeklinde olup, aşağıya doğru daralan bir [...]
Pelvis girimi:
Pelvis girimi, pelviş’in büyük pelvis’den küçük pelvis’e intikali eden kısmıdır. Pelvis giriminin şekli, genel olarak oyun kâğıdının 1 kupasına benzer ve enlilemesine ovaldir. Pelvis girimini meydana j getiren hudutlar,, bir düzlem üzerinde bulunmadığından burası-1 bir boşluk şeklinde olup, pelvis girimi boşluğunu meydana getirir. Pelvis giriminin muhtelif kuturları vardır. Bu kuturlar şunlardır:
Ön – arka [...]
Kemik pelvis:
Kemik pelvis, os sacrum, coccygis ve her iki os coxa’nın birleşmesinden meydana gelmiştir (Resim: 294). Önde pubis’in üst kenarından (tubercula pubica), arkada promontorium’dan ve yanlarda linea innominatl ardan geçen düzlem, bu kemiklerin birleşerek meydana getirdiği pelvis boşluğunu, iki kısma ayırır. Bu düzlemin üstünde kalan boşluğa büyük pelvis, altında kalan boşluğa ise küçük pelvis adı [...]
Doğum yolu (kemik pelvis ve yumuşak doğum kanalı) :
Doğum yolu, kemik pelvis ye yumuşak kısımlardan meydana gelir. Doğum kanalının kemik kısmı, gebelik dışında gebeliğin devamı müddetince doğum esnasında genel olarak şeklini değiştirmediği halde, doğum kanalının yumuşak kısmı, gebelik ve bilhassa doğum esnasında ileri derecede değişikliğe uğrar.
DOĞUM
Jterus içinde muayyen bir olgunluk derecesine erişmiş olan fetus ve eklerinin doğum ağrılarıyle doğum kanalından harice çıkmasına, normal doğum denir. Normal gebelik süresi, ortalama 280 gün, yani 40 hafta olarak kabul edilmektedir. Eskiden 28 inci gebelik .haftasından önce doğanlara abortus (düşük), 28-37 nci haftalar arasında doğanlara erken doğum, 38 – 42 nci haftalar arasında doğanlara [...]
Gebelikte ilaç alma problemi:
Gebe kadına çok zorunlu olmadıkça, gelişigüzel ilaç verilmemelidir. Doktor, vereceği ilacın teratolojik etkileri hakkmda gerekli bilgilere sahip olması lâzımdır.
Gebe kadının bulaşıcı hastalıklardan korunması;
Doktorun bu konuda daima titiz bir şekilde davranması lâzımdır. İcabeden vakalarda gerekîi aşırlar zamanında ve uygun dozlarda tanzim edilmelidir
Gebenin radyasyondan korunması:
Gebe kadının röntgen ışınlarının zararlı etkilerinden mutlak korunması icabeder. Zira malformasyon ve kanser defeneresansı daima hatırda tutulmalıdır. Gebelerde röntgen tetkikleri, çok zorunlu olmadıkça yapılmamalı, icabediyorsa ultrasonografiden istifade edilmelidir.
Gebenin psişik durumu:
Psişik durumun da, gebelik esnasında bilhassa ehemmiyetle gözönünde bulundurulması lâzımdır. Gebeliklerin ve hele ilk gebeliğin, anne hayatı ve bilhassa psişik ve ruhî durumu üzerindeki etkileri küçükmsenmiyecek kadar büyüktür. Anne olmak saadeti içinde bulunan kadının bu sevincinin, zaman zaman gölgelendiği etrafındakiler tarafından farkedilir. Zira, hele ilk gebelik bahis konusu ise kadın, kendisi için meçhul [...]
Dişlerin bakımı: ‘**”
Gebe [...]
Gebelik ve konstipasyon:
Gebe kadının şikâyet ettiği hususlardan birisi de barsaklan iîe ilgilidir. Bir çok kadınların tipik bir şikâyeti olan konstipasyon, gebelikte artar. Burada, gebelikte hormonal değişiklikler neticesinde meydana gelen dokuların fizyolojik afonisi bahis konusudur. Böylece kadında ileri derecede konstipasyon ve ileri derecede me-teorizm artışı görülür. Gebe kadınların, ıkınmaksızın günd© bir defa defakasyon yapması lâzımdır. Bunun [...]
Gebe kadının beslenmesi:
Gebe kadının beslenmesi esnasında, her an gelişmekte olan fötüsün ye annenin kendi organizmasının yapım maddelerine olan artmış ihtiyacının dikkat nazarına alınması lâzımdır. Yapılan araştırmalar, gebe kadının gebeliğin ilk aylarında günde normalden fazla olarak 100 -150, ikinci yarısında 300 – 400 ilâve kaloriye ihtiyacı olduğunu göstermiştir. Bu da alman gıdanın, gebelik dışında alman gıdadan [...]
Gebelikte bedenî çalışma ve spor:
Vücudun hareket ettirilmesi her sıhhatli insan için ne kadar lüzumlu ise, sıhhatli bir gebe için de o kadar lüzumludur. Bu bakımdan sıhhatli bir gebenin günlük bedenî faaliyetlerinde herhangi bir değişiklik yapması icabetmez. Gebe kadının temiz havada kalması kalp faaliyetini artırır ve iştihayı düzeltir, barsak faaliyetlerini düzene koyar ve geceleyin sakin [...]
Giyim:
Kadının gebelik esnasında giyim tarzına dikkat etmesi gebelik hijyenine aittir. Fakat gebeliğin ilk aylarında gebenin giyiminin, gebe olmayan kadının giyiminden farklı olmasına lüzum yoktur. Fakat karın duvarı, uterus’un büyümesine uygun . olarak büyümeye başlayınca, gebe kadının giyeceği elbiselerin rahat ve bol olması, karnı sıkmaması lâzımdır. Bu aylarda karnı iyice sıkan elastik korselerden daima sakınmak icabeder. [...]
Cinsi münasebet:
Gebe kadınlar veya kocaları, zaman zaman, gebelik esnasındaki cinsi münasebetle ilgili sorular sorabilirfler. Gebelik esnasmda cinsi münasebetin tahdit edilmesi tabiidir. Zaten gebe kadınlarda cinsi münasebet arzusu ileri derecede azalmış; kadın, bütün ruh ve hayal alemiyle ve- organizması ile, kendini karnında taşıdığı çocuğuna vermiştir. Fakat cinsi münasebetin tamamen kesilmesi, ancak anamnezinde mükerrer abortuslar olan kadınlara [...]
Memelerin bakımı :
Bütün gebelik boyunca papilla manma’nm temizliğine dikkat edilmeli ve cildinin emzirme esnasında husule gelecek olan travma için mukavim bir hale gelmesine çalışılmalıdır. Bunun için sık sık ve tahriş etmeyen yumuşak bir tülbent veya havlu ile nötr bir sabun vasıtasıyla meme başlarının yıkanması iyi olur. Bu yıkamalardan sonra meme başlarına tenbih ve tahriş etmeyen [...]
Gebelikte Deri Bakımı
Deri bakımının asla ihmal edilmemesi lâzımdır. Çünkü deri, mühim bir sıcaklık regülasyonu, itrah ve metabolizma organıdır. İyi bir deri bakımı, barsak ve böbreklerin yükünü, hiç de küçüksenmiyecek derecede, azaltır. Bu bakımdan 36 derece sıcaklıktaki su ile banyo yapılması ve banyodan sonra vücudun silinmesi, duşlar ve masajlar tavsiye edilmelidir. Banyo suyundan mikropların vajina’ya girmeleri [...]
GEBELİK HİJYENİ
Gebelik, kadın organizması için büyük bir yük teşkil eder. Ge-ilşmekte olan fötüsün, placenta’dan menşeini alan hormonlar vasıtasıyla anne organizmasında husule getirdiği kimyevî ve hormona tesirler ve fötüsün metabolizma artıklarının anne organizması vasıtasıyla dışarıya atılması gibi hadiseler, kadın organizmasının adaptasyon kabiliyetini fizyolojik hududun son noktasına kadar zorlayabilir. Ayrıca buna, anne organizmasının büyüyen uterus ve fötüs [...]
Palpasyon(Elle Muayene)
Miada yakın ve miadında gebelerde abdominal palpasyon çok ehemmiyetlidir. Burada çocuğun posita, preasetatio, situs ve ha-bitus’u, büyüklüğü, fundus ‘uteri’nin yüksekliği, çocuğun başının pelvis giriminden kolayca geçip geçemiyeceği hususu araştırılır. Hidramnion ve ileri derecede adipositas olmadığı takdirde, abdomenin palpasyonu doğumun prognozu ile ilgili birçok kıymetli malûmatın elde edilmesini temin eder. Abdomen’in palpasyonu LEOPOLD manevraları diye [...]
Inspeksiyon (gözle muayene) :
Gebe bir kadının harici muayenesine inspeksiyon ile başlanır. Daha memelerin inspeksiyonu ile, muayene edeceğimiz gebe kadının primipar veya multipar olup olmadığını ve emzirebilme hususundaki durumu tesbit edilir. Primiparlarda memeler, göğüs üzerine oturmuş ve gergin bir haldedir ve meme uçlarıyla dış taraflara doğru bakar durumdadır (Resim : 249). Buna mukabil multi-parlarda memeler daha [...]
Genel gebelüik anamnezi
Yaş: Gebe kadının yaşı doğum seyriyle ilgili prognoz bakımından çok ehemmiyetli bir noktadır. Zira ilk doğum, kadın ne kadar genç ise, o kadar çabuk ve kolay .seyreder. Yapılan araştırmalar, 20 yaş civarındaki kadınların doğumlarının nisbeten kolay ve müsait seyrettiği göstermiştir. Ortalama olarak 18 – 26 yaşlarındaki kadınlar müsait bir doğum, sıe^ri yaşamaktadırlar. 26 [...]
GEBELİK ANAMNEZİ
Asıl gebelik muayenesine başlamadan evvel, çok dikkatli bir anamnez alınması icabeder. Doğumcu ancak böylece, muayeneleri ve gerekli araştırmaları için, muayyen ve doğru bir istikamet kazanmak imkânına sahip olur. Anamnez alırken de muayyen bir sistem dahilinde hareket edilmek suretiyle, hem zamandan kaza’ nıhr ve hem de anamnezde eksik bir tarafın kalmaması temin edilir.
Gebeliğin röntgen ile teşhisi ve ultrasyon :
Gebeliğin en kafi teşhis vasıtalarından birisi de roritgenolojik teşhistir. Bazı otörler bu arada LAR.S – EDLİNG, gebeliğin ikinci ayının sonunda röntgenolojik olarak diyagnoz için kifayet edici filmler elde edildiğini bildirmişler ise de, fötal kemik sisteminin tam bir katiyetle 4 üncü gebelik ayının sonundan evvel tesbitine hemen hemen imkân yoktur [...]
Hormonal gebelik testleri:
Hormonal gebelik testlerinin esasını, hormona! çekilme kanaması teşkil eder. Eğer uygun dozda hormon verilecek olursa (Du-ogynon, Primossiton, Di-pro, v.s.) 3-6 gün içinde kanama olmazsa, bir gebelik bahis konusu olduğu anlaşılır. Gebelik mevcut değilse, bir kaç gün içinde kanama zuhur eder. Fakat ileri*derecedeki hormonal bozukluklarda da, gebelik olmadığı halde kanama olmayabilir.
Hemagluti-nasyon frenleme testi
Wide ve Gemzell (1960) tarafından keşfedilen bu hemagluti-nasyon frenleme testi beklenen âdetin görünmemesinden 8 gün sonra ve 2 saat içinde sonuç verir. Laboratuvar ve tecrübe hayvanlarına ihtiyaç yoktur. % 99 dan daha fazla bir katiyetle doğru bir netice alınır. Testin yapılması için, insan koryonik gonadotro-pini ile muamel edilmiş eritrositler, antiserum ve gebe kadının [...]
Galli – Maiinini testi:
Bunun için Bufo Vulgaris, Rana Esculanta ve Rana Ridibunda adlı erkek kurbağalardan istifade edilmektedir (Resim: 244). Bu erkek kurbağaları dişiden ayıran özellik, baş parmaklarındaki nasırdır (Resim: 245). Bu testin esasını, kurbağalara [...]
Hobgen testi:
HOGBEN, ilk defa 1931 senesinde Xenopus Laevis adı verilen beyaz, dişi Cenubî Afrika kurbağalarına, cüz’i miktarda hypophyse ön lobu efestresi zerk edildiği zaman birkaç saat içinde ovulasyon ve yumurta ifrazının meydana geldiğini tesbit etmiş ve bundan gebelik testi olarak istifade edilmeye çalışılmıştır. Bu tip kurbağalara gebe kadının idrarı zerk edildiği zaman 4 -12 saatte [...]
FRİEDMANN testi:
A. Z. R.’nun tek kusurlu tarafı, neticenin 100 saat sonra alınmasıdır. Yani ortalama olarak 5 günlük bir zamana ihtiyaç vardır.
FRİEDMANN reaksiyonu, en geç 48 saat sonra alınır. Fakat FRİEDMANN reaksiyonu bu çabukluğun yanında, A. Z. R.’na nazaran daha az emindir.
FRİEDMANN testi için, test hayvanı olarak dişi juvenil tavşanlar kullanılır. Tavşanlarda ovulasyon spontan olmayıp koitus [...]
Aschhelm – Zondek testi:
Aschheim – Zondek reaksiyonu % 99 bir katiyetle doğru bir netice verir. Testin tekniği oldukça kolaydır. Bunun için 7-8 gr. ağırlığında infantil beyaz ve dişi fareler kullanılır. Test için sabah idrarının kullanılması lâzımdır. Çünkü bu idrarda hormon konsantrasyonu daha fazladır. Sabah idrarı günde 4 defa ve her defasında 0,4 cc; olmak üzere, [...]
Biyolojik testler ile gebelik teşhisi:
İlk defa 1928 senesinde ASCHHEİM ve ZONDEK tarafından gebe idrarında gonadotrop hormonların tesbitiyle çok kıymetli bir gebelik reaksiyonu keşfedilmiş oluyordu. Gebe olup olmadığı araştırılan kadının idran, deney hayvanlarına, injekte edilmek suretiyle bu hayvanlarda husule gelen değişiklikler tetkik edilir. En çok kullanılan biyolojik teştler:
1 — Asdhheim – Zondek, [...]
Gebelik testleri:
Gebelik teşhisinde kullanılan hormonal testler, plancenta’da salgılanan chörion gonadotrop (ÇGH.) hormonunun tesbitine varı-. jjtn testlerdir. Bilindiği gibi, CGH., döllenmiş ovumun imjplantas-yonundan Tıemen sonra başlayarak, her an artan miktarda salgılanır. Geîbeliğin ikinci ayı sonunda 50.000 IU/ml. ye vasıl olur. 4 üncü ay sonunda en düşük noktaya iner ve doğuma kadar bu seviyede kalır ve [...]
Pasif hareketler :
Çocuğun etrafında ait kısımlar, baş veya makat, vajinal yol ile veya karın duvarı yolu ile yapılan seri bir darbe ile itilecek olursa, çocuğun bu kısımlarının, anınion mayii içinde olduğu için, el altından kaybolduğu ve tekrar parmaklara çarptığı hissedilir. Burada bir kova su içine atılan bir karpuzun, itilmesiyle karpuzun kovanın dibine kadar batıp tekrar [...]
Akitif hareketler:
5 inci aydan itibaren elin, karın duvarı üzerine konması ile fötüs hareketlerini hissetmek mümkündür. Hatta bazan hareketler karın duvarından gözle görülerek takip edilebilir. Çocuk hareler karın duvarından gözle görülerek takip edilebilir. Çocuk hareketleri bazan daha 4 üncü ayda muntazam olmayan, kunt hareketler halinde kendisini belli eder. Bu hareketler, hele dinleme borusu kadının karın duvarına [...]
Çocuk hareketlerinin görülmesi ve hissedilmesi
Gebeliğin mevcudiyetine karar verdiren bulgulardan birisi de, çocuk hareketlerinin görülmesi ve hissedilmesidir. Fötüs, embriyp-nal gelişiminin daha erken devrelerinde, yani adaleler teşekkül eder etmez hareket etmeye başlar. Fakat bu hareketler ancak 4 -5 inci gebelik ayından itibaren görülüp hissedilebilirler. Çocuk hareketleri aktif ve pasif olmak üzere iki tiptir.
Çocuk kasımlarının palpasyonu :
Gebeliğin ilk yarısında çocuk kısımları aşikâr olarak ele gel-miyebilir. Fakat ikinci yansında çocuk kısımlarını artık iyi hissetmek mümkündür. Hele kadının karın duvarı ince ise, çocuğun diz, topuk gibi kısımlarının palpasyonu daha da kolaylaşır. Fakat küçük ve büyük pelvis’i dolduran myomlar ve ovarial tümörlere ait nüvelerin, bazan çocuk kısımları gibi ele gelebileceğinin daima [...]
Çocuk kalp sesinin duyulması
Çocuk kalp sesleri, ancak 18 – 20 nci gebelik haftaları arasında karın duvarı yolu ile duyulabilecek bir karakter kazanır. Bu bakımdan çocuk kalp seslerinin duyulup sayılması, gebeliğin teşhisi için en kat’i vasıtadır. Fakat bu zamanda ise vak’alarm çoğunda, gebeşlik artık diğer belirtileri ile aşikâr bir hale gelmiş olur. Bazan bu aylarda bile [...]
Diğer belirliler:
1 — Gauss belirtisi: Vajinal muayenede iki parmak arasına alman portio’nun, hormonların etkisiyle isthmus bölgesinin gevşemesi dolayısiyle, sağa, sola, yukarıya veya aşağıya doğru çok kolayca hareket ettirilebîldiği görülür.
2 — Holzapfel belirtisi: Gebe uterus’un muayene esnasında, taze bir et üzerine parmakla basıyormuşcasma hafifçe içeriye çöktüğü, parmaklar arasında kaymadığı görülür.
3 — Osiander belirtisi: [...]
Kıvam değişikliği :
Gebe uterus’un bilhassa muayene esnasında mekanik tahriş ile yer yer kontraksiyona uğrayarak sertleşmesi ve hemen akabinde gevşeyerek yumuşaması, gebelik için karakteristik bir semptom olarak kabul edilir. Gebe uterus kontragsiyona uğradığı zaman, PİSKACEK belirtisinde ifade edilen ve corpus uteri üzerinde husule gelen çöküklük ortadan kalkar.
Yumuşama ve gevşeme:
Gebeliğin her an biraz daha ilerlemesi ile uterus’daki yumuşama ve gevşeme aşikâr bir hal alır. Bu hal corpus’da da kendisini gösterirse de, isthmus bölgesinde bilhassa aşikârdır. Bu yumuşama, muayene esnasında corpus ve portio arasındaki sanki doku yokmuş gibi bir hisin doğmasına sebep olur ve vajina içindeki parmak ile karın duvarı üzerindeki elin parmağı [...]
Hacim değişiklikleri:
Gebe uterus’un hacmine ait değişiklik, ilk olarak husule gelen ve en çok dikkati çeken bir bulgudur. Hacim değişikliği, ilk zamanlar organın muntazam olarak büyümesine sebep olmaz. Gebe olmadığı zaman, önden arkaya basık ve sert olan uterus, gebeliğin husulü ile yuvarlak bir şekil alır. Yani ilk zamanlarda evvelâ ön – arka kuturda bir kalınlaşma husule [...]
İHTİMALİ GEBELİK SEMPTOMLARI
İlk gebelik aylarında, mevcut bir gebeliğin diyagnozu büyük bir zorluk arzeder. Bu bakımdan erken aylarda uterus’un dikkatli bir şekilde muayenesi ile, bir gebeliğin mevcut olup olmadığının tesbi-tine çalışılır. Zira uterus, henüz küçük pelvis’te bulunduğu, müddetçe tuşe vajinal ve recto – vajinal muayene il© uterus’a ait hacim, şekil, yumuşama, gevşeme ve kıvam değişikliklerinin mevcut [...]
Çocuk hareketleri :
Normal şartlar altında çocuk hareketleri 18 – 20 nci haftalarda gebe tarafındaki evvelâ hafif, daha sonra da aşikâr olarak hissedilmeye başlanır. Evvelce doğum yapmış olan kadınlar, geçirmiş oldukları gebeliklere bağlı tecrübeleri dolayısiyle, çocuk hareketlerini daha önceden hissedebilirler. Fa,kat bazı kadınlar barsak hareketlerini çocuk hareketleri zannederek, hele bu müddet içinde herhangi bir sebepten dolayı [...]
Karın çevresinin büyümesi:
Fedonde olmuş olan ovum, cavum uteri’ye implante olduktan sonra, uterus’un büyümesine uygun olarak karın çevresinde de büyüme olur. Fakat karm çevresinin büyümesi, gebeliğin mevcudiyeti bakımından kat’i bir semptom değildir. Şişmanlama, barsak-larda gaz şikâyetleri, karın içi organlarından menşeini alan tümörler veya asit dolayısiyle karın çevresinde büyüme olabilir
Aşerme, sinirsel ve ruhi değişiklikler
Gebe kadında yemek yemek arzusuyla ilgili ve gebelikten evvelki durumuna uymıyan değişiklikler görülür. Bazı yemek cinslerine karşı arzu artmasına mukabil (anoreksi), bazı yemeklere karşı da isteksizlik vardır. Bazı gebelerin birer, sirke, kömür, toprak, kibrit başı gibi şeyleri yemeği arzu ettikleri görülür (paroreksi). Bilhassa etlere karşı isteksize mukabil tatlı, ekşi, tuzlu, yemeklere [...]