Böbrek Hastalıkları ve Tedavi Yöntemleri

BÖBREK HASTALIKLARI

GLOMERÜLOPATİLER

AKUT GLOMERÜLONEFRİT

“Akut nefritik sendrom” başlığı altında incelenen hastalıklar içinde en sık rastlananı “akut poststreptokoksik diffüz glomerulonefritis” tir.

A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonunu izleyen 6-30 gün içinde akut başlayan ve çok defa spontan iyileşen bir immunkompleks nefritidir.

Klinik tablo: Monosemptomatik formunda ya sadece hematüri, ya da proteinüri bulunur. Polisemptomatik formunda ise hematüri, bufissür, ödemler, hipertansiyon, bradikardi ve oligüri bulunur.

Komplikasyonları: Ensefalopati (delirium, başağrıları, somnolans ve kramplar), akut akciğer ödemi (hipertansiyona ve oligüri nedeniyle kan volümü artmasına bağlı).

Laboratuar bulguları: Mikro veya makrohematüri (idrarın yıkanmış et suyu renginde gelmesi), idrarda eritrosit silindirleri bulunur. Lökositoz olabilir. Proteinüri vak’alarm % 90 ında 3,5 gramın altındadır (günlük idrarda). İdrar yoğunluğu ve osmolalitesi yüksektir. Oligüri varsa hiperpotassemi bulunabilir. Farinks enfeksiyonu geçirmiş olanlarda ASO titrajı yüksek çıkar.
Patolojik anatomik olarak poststreptokoksik akut glomerulonefritis bir diffüz proliferatif-eksüdatif glomerülonefrittir. Mezangial proliferasyon ile birlikte glomerüllerde nötrofil granülositler görülür. Elektron mikroskobunda glomerüler bazal memb-ranın dış yüzünde kalınlaşma (subepitelial humps), immunofluoressans metoduyla İgG ve C1 saptanır.

ğğğğğğğ

Prognoz: Çocukluk yaşlarında vak’aların % 80-95’i şifa bulur. 1-2 haftada böbrek fonksiyonları normalleşir. Çocukların % 5’i böbrek yetmezliğine girerse de spontan iyileşme gösterirler. Erişkinlerdeki şifa oranı % 50-70 civarındadır. Geri kalan vak’alarda yıllar süren asemptomatik bir intervalden sonra böbrek yetmezliği ve hipertansiyon ortaya çıkar.

Tedavi

Penisilin: Günde 1 veya 2 defa 800 000 Ü prokainli penisilin i.m. zerkleriyle streptokoklara karşı bir hücum tedavisi yapılmış olur. Penisiline allerjisi bulunanlarda eritromisin kullanılır. Antibiotik tedavisi 15 gün sürer.

Diyet: Sıvı, sodyum ve protein kısıtlanır. Günlük NaCl miktarı 3-5 gramı aşmamalıdır. Su ve tuz kısıtlaması sayesinde kan volümü düşürülmekte ve hipertansiyon önlenmektedir. Ayrıca ödemlerin azalması da sağlanmaktadır. İlk günlerde hiç protein vermemekle böbrek fonksiyonları korunmuş olmaktadır. Belirgin bufissürü olmayan hafif ödemli vak’alarda su ve tuz kısıtlaması 2-3 günü aşmamalıdır. Sonraki günlerde, bir gün evvel çıkardığı idrar miktarına 500 eklenmesiyle elde edilen miktarda su verilir. 500 mi, hastanın 24 saatte perspirasyo insensibilis ve feçesle kaybettiği su miktarıdır. Hastalığın ilk haftasında, şayet oligüri varsa, potasyum içerdikleri için, meyva suları ve meyvalar, sebzeler verilmez. Günlük idrar miktarı 800 mi yi aştığı takdirde meyva suları verilebilir. Akut nefritlilere verilebilecek en uygun besin maddeleri karbonhidratlar ve yağdır. Diyetin gerçekten önem taşıdığı belli başlı hastalıklardan biri ve belki de birincisi akut glomerülonefrittir.

Şöyle bir diyet şeması önerilebilir: İlk 2 gün için günde 500 mi çay veya kahve ile 100 g şeker. Üçüncü günden itibaren (oligüri yoksa) sebzeler (patates, havuç v.s.), pirinç lapası, tuzsuz tereyağı, tuzsuz ekmek, meyva, reçel, tuzsuz margarinler istenildiği kadar verilebilir. Hastalığın ikinci (veya üçüncü) haftasından itibaren proteinli yiyeceklere (peynir, süt, et, balık, piliç, baklagiller) geçilebilir. Kalori miktarı 2000 civarında olmalıdır.
Hipertansiyonu ve yaygın ödemleri bulunanlarda 1-2 hafta süreyle pirinç lapası ve meyva suları verilmelidir.

Diüretikler: Volhard akut glomerülonefrit vak’alarında hekimin eli daima hastanın nabzında olmalıdır demiştir. Bunun anlamı, aslında bradikardik olan bu hastalarda taşikardi başlarsa hipertansiyona bağlı akut akciğer ödeminin yaklaşmakta olduğudur. Bunlarda derhal lup diüretikleri (Lasix, Furomid, Desal) kullanılmalıdır.

Dozaj: Günde 1 tablet veya 1 ampul i.m. veya i.v. Bu sayede kalp yetmezliği önlenmiş olur.
Antihipertansifler: Hipertansiyonun meydana gelmesi tuz perhiziyle önlenmeye çalışılır. Fakat diyet yeterli olmazsa hipertansiyonun ilâçla tedavisi gerekir. Bunun için metildopa (Alfamet, Aldomet), enalapril (Renitec tablet 5, 10, 20 mg; Vasolaprii tablet 10, 20 mg; Enapril tablet 10, 20 mg), kaptoril (Loril 12,5 ve 25 mg, Kaptoril 25 mg, Kapril 25 ve 50 mg) kullanılır.

Kalp glikozitleri: Akut sol kalp yetmezliği oluşmuşsa dijital preparatlarına gereksinim doğar.

Dozaj: 2-4 saat ara ile birer ampul Digoxin (veya Cedilanid) i.v. verilir. 2 enjeksiyon genellikle yeter. Akut nefritin taşikardik formunda daha ilk günden itibaren günde 1 tablet digitoksin (Digimerck) verilmesi uygun sayılmaktadır. Digitoksin (Digimerck) daha ziyade safra ile atıldığı için bu vak’alarda tercih edilmelidir, digoksin ise idrarla atıldığından vücutta birikir.

Mannitol: Oligüri döneminin uzun sürdüğü vak’alarda azotemi artma eğilimi göstereceği için önce lup diüretikleri denenir. Sonuç alınamazsa mannitol kullanılır. Hastaya mesane kateteri konduktan sonra mannitol enfüzyonuna başlanır. Çoğu kez daha 200 mi verilmiş iken diürez açılır. 500 mi lik mannitol 2 saat içinde verilmeye devam olunur. Aksi halde yani 200 mi gittiği halde diürez açılmamışsa mannitol’e devam edilmez.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ