Çene kemikleri ile ilgili komplikasyonlar:
1) Alveol kırığı: sık rastlanan bir komplikasyondur. Bilhassa birinci azıda sıktır. Alveol kırığı vestibülde, lingualde veya septum-da olur. Bazan komşu dişin alveolü de kırılır. Bu takdirde bu diş lükse olabilir. Üst yirmi yaş dişinin elevatörle çekimi esnasmda tu-ber maksilla kırılabilir. Bu takdirde arterya maksillaris internanm dallan olan aleveoller arterlerin yırtılması sonucu muannit kanama­lar görülür. Alveol kırıkları çok defa dişle birlikte gelir, dişten ayrı olarak alveol kırığı meydana gelmişse mukoza altındaki komplet kı­rık parçasının elevatörle alınması gerekir.
â) Alt çenenin kırılması: Alt çene bilhassa ait çene yirmi yaş çekimi esnasında elevatörle fazla tazyik yapılması neticesi meyda­na gelir. Kırık hemen daima angulus civarındadır. Nadir de olsa patolojik kırıklar görülür. Osteitli çenelerde çekim esnasında kırık olabilir. Yaşlı şahıslarda, şua tedavisi görmüş veya görmekte olan şahısların diş çekimleri esnasında da çene kırıkları olabilir. Bu şa­hıslarda kemik daha frajil olduğundan çekimde fazla kuvvet sar-fetmemelidir. Çekim esnasında kırık meydana geldiği takdirde der­hal çene kırığı tedavi usulleri tatbik edilmelidir.
3) Çene çıkığı: Oldukça istisnaidir. Bilhassa kadınlarda görü­lür. Çekim esnasında alt çeneye alet veya elle fazla tazyik yapıldığı takdirde, şayet ligamentlerde gevşekse çıkık olur. Bu durumla kar­şılaşmamak için alt çene sol elle sağ elin tazyikine karşı korunma­lıdır. Çene çıkığı usulünce yerine konulur. (Tafsilat Travmatizma bölümünde verilmiştir.)
4) Sinüs lezyonlari: Üst çenedeki dişlerden birinci küçük azı­dan yirmi yaş dişine kadar olanlar sinüs nıaksillarisle kökleri ile komşuluktadırlar. Köklerin bu yakınlığı şahıstan şahsa değişir. Re­sim, dişlerin sinüsle komşuluğunu göstermektedir.
Yukarıda belirtilen dişlerin çekimi esnasında üst çene sinüsü açılabilir veya kök sinüse kaçabilir. Böyle bir komplikasyondan ka­çınmak için şüpheli durumlarda radyografi yapmalı kök çekimleri esnasında elevatör kullanılırken çok ihtiyatlı ve tekniğe uygun ola­rak çalışılmalıdır.
A — Sinüsün travmatik açılması: Sinüsün açılması ya normal çekim ya kök çekimi veya gömülü bir dişin çekimi esnasmda vuku-bulur. Sinüs açümasmm klinik belirtileri şunlardır:
I — Alveol kanaması II — Burundan kan gelmesi
III — Ağızdan alman havanın burundan, burundan alman ha­vanın ağızdan gelmesi
IV — Sinüs alveol birleşmesi büyükse ağızdan alman sulu gı­daların burundan gelmesi
V — Objektif olarak alveole sokulan sondun çok derinlere, si­nüs içine girmesi
Böyle bir komplikasyonla karşılaşıldığı takdirde takip edilecek yol aşağıda belirtilen durumlara göre değişecektir.
A — Sinüs salim ise:
a) Çekilen diş enfekte olmadığı takdirde, hastaya burnunu kuv­vetle silmemesi, gıda alışının yavaşlıkla yapılması, tavsiye edilir. De­lik küçük ise alveol kaldırmağa ve sütür koymağa lüzum yoktur. Büyük olduğu takdirde alveol kenarları düzeltilir Ve primer sütür konur. Yüksek doz antibiotik tavsiye edilir.
b) Çekilen diş enfekte ise dişin çekimini takiben alveol iyice kürate edilir. Etrafta enfekte doku bırakmamaya çalışılır. Saha an­tiseptik solüsyonlarla yıkanır. İştirak büyükse sütüre edilir. Antibi-otik verilir.
B — Sinüs enfekte ise Caldvel-luc veya modifiye şekli kullanı­larak sinüse müdahale edilir.
Sinüsün açılması alveol kırığı ile birlikte ise enfeksion söz ko­nusu olmadığı takdirde alveolün köşeli kısımları düzeltilir. Muko­za lambosu primer olarak sütüre edilir ve gerekli antibiotikier ve­rilir.