Çocuklarda Ergenlik (Püberte)

Ergenlik (püberte), çocukluktan erişkinliğe geçiş sürecidir. Bu süreç hormonal etkiyle orta­ya çıkar. Gonadlarm ve sekonder cins belirtile­rinin gelişmesi, büyüme ve kemik olgunlaşmasın­da belirgin hızlanma, vücut oranlarında ve vü­cut yapısında değişiklik ergenlik sürecinin özel likliklerini oluşturur.
Vücutta ergenliğe yol açan hormonal deği­şiklikler daha erken (6 8 yaşlarda) başlamakla birlikte ergenliğin ilk klinik belirtileri kız çocuk­larında 10, erkeklerde 12 yaşında ortaya çıkar. Biyolojik değişikliklerin tamamlanması genellik­le 3 5 yıl sürer. Bu sürede gonadlar olgunlaşarak kızlarda menstrüel siklus ve ovülasyon, erkekler­de spermatogenez başlar ve üreme kapasitesi ol­mayan çocuk organizması, üretken bir bireye dö­nüşür. Cins hormonlarının salgılarının artması ile cinse özgü sekonder cins karakterleri belirir. Bu değişikliklerin yamsıra boy büyümesinde ve kemik olgunlaşmasında belirgin bir hızlanma, vücut tartısında, çeşitli organların ve vücut kı­sımlarının boyutlarında bir artma görülür. Vü­cut yapısı çocuktan erişkine değişir. Seksüel di morfizm (vücut yapısında kız ve erkek farklılı­ğı) belirginleşir. Ergenlik döneminin sonunda (kızlarda ortalama 16, erkek çocuklarda 18 yaş) bireyin büyüme ve gelişmesi büyük ölçüde ta­mamlanmıştır.
Adolesans, bazen ergenlikle eş anlamda kul­lanılmakla birlikte yaşamın bu döneminde vü­cutta oluşan biyolojik değişikliklere eşlik eden ruhsal gelişme ve psikososyal değişiklikleri de kapsayan bir terimdir. Adolesans dönemi, ergen­liğin başlangıcından 18 20 yaşlarına kadar olan süreyi içerir.
Ergenlik dönemi, genetik özelliğe bağlı bi­yolojik variasyonun ve bireysel farklılıkların en belirgin olduğu yaşam dönemidir. Ergenlikte oluşan değişikliklerin sıra düzeni her çocukta hemen eştir. Buna karşın ergenliğe erişme yaşı ve ergenliğin süresi bir çocuktan diğerine büyük farklılıklar gösterir. Kız çocuklarında ergenliğin ilk belirtileri 8 yaş kadar erken, 13 yaş kadar geç
oluşabilir. Erkeklerde bu alt ve üst yaş sınırları 9 1/2 —15 yaştır. Ergenlik süresi de 2 yıl ile 6 yıl arasında değişebilir. Bireysel farklılıkların ya­msıra ergenlikte ırklar ve toplumlar arası fark­lılıklar da bildirilmiştir.
Ergenlikte gözlenen somatik ve fizyolojik gelişme, hipotalamus hipofiz gonad ekseni hor­monlarının salgılanmalarmdaki değişiklikler so­nucu ortaya çıkar. Ayrıca sürrenal korteks an drojen hormonları, büyüme hormonu ve prolak tin gibi hipotalamus hipofiz gonad ekseni dışı hormonların salgılanmalarmdaki değişiklikler de ergenlik sürecinde rol oynar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ