Çocuklarda ergenlikte mental psikolojik değişiklikler

Erişkine yakın, areoladakî kabarıklık gerile­miş, papilla belirgin ya çıkma yaşı bireysel farklılıklar gösterir. Eş kronolojik yaşta olan, aynı sınıfta okuyan ya da aynı oyun grubunda olan çocuklar arasında ya­pısal farklılıklar nedeniyle çocuğu ve ailesini te­dirgin eden durumlar ortaya çıkar. Özellikle er^ kek çocuklarda, 12 16 yaşlar arasında boy, se konder cins karakterleri, kas kuvveti yönlerin­den büyük farklılıklar psikolojik sorunlara yol açabilir. Erken gelişenlerde fizik yapılarından kaynaklanan aşın güven, agresiflik, geç gelişen
Lerde ise diğer çocukların yanında yaşça küçük görünmelerinin ve daha çelimsiz olmalarının yarattığı güvensizlik, kıskançlık duyguları beli rebilir. Böyle durumlarda, çocuğun mental ve psikolojik gelişmesinin, ergenlik belirtilerinden fazla kronolojik yaşma uyan düzeyde olduğunu hatırlamak ve çocuğa buna göre davranmak ge­rekir.
Fizyolojik variasyonu, patolojik erken veya geç püberteden ayırt etmek önemlidir. Kız çocuklarmda meme gelişmesinin normal alt ve üst sınırları 8 13 yaştır. İlk belirtiler ile menarş ara­sındaki en uzun normal süre ise 5 yıldır. Erkek çocuklarda testis ve/veya pubis kıllanmasının alt ve üst sınırları 9.5 15 yaştır. İlk belirtilerin orta­ya çıkmasından 4 yıl sonra gelişmenin ikinci ev­rede kalması da bir gecikme kriteridir. Erkek ço­cuklarda ergenlik gecikmesine kızlardan daha sık rastlanır. Kronik hastalıklar ve beslenme bo­zuklukları her iki cinste ergenliği geciktirir.
Şişmanlık i şişmanlık (obesite), boya uyan tartının (relatif tartı) veya derialtı yağ dokusu kalınlığının % 120 üzerinde (normal % 100) ol­ması ile belirlenen vücut yağ dokusu fazlalığı­dır. Ergenlikte şişman olan çocuklarda bu duru­mun hemen daima daha erken yaşta başlamış olduğu saptanır. Ancak ergenlik yaşlarındaki hızlı büyümeye bağlı olarak kalori gereksinimi­nin ve iştahın artması, bu dönemde sık rastla­nan psikolojik etmenlerin de etkisiyle gelişen şişmanlık bir sorun olarak belirir. Şişmanlık, hipertansiyon ve diyabetes mellitus gibi hasta­lıklarla sıkı bir ilişki gösterir. Psikolojik sorun­lara yol açar ve bu sorunları arttırır. Bu neden­lerle her yaştaki çocukların izlenmesi sırasında şişmanlığın da bir sorun olabileceği düşünülmeli ve buna göre erken yaşta önlem alınmalıdır.
Anorexia nervosa . Genellikle kız çocukla­rında görülen, ergenliğin erken döneminde baş­layan psikolojik nedenli iştahsızlık ve aşırı de­rece tartı kaybı ile belirlenen, oldukça nadir olu­şan bir bozukluktur. Beslenme bozukluğu nede­niyle bu çocuklarda menarş gecikmesi, bazen se konder amenore olur. Zayıflama isteği ile perhiz yapılması ve bunun giderek aşırı bir şekilde uy­gulanması, anorexia nervosa’ya yol açan bir ne­dendir.
Kronik hastalıklara ilişkin sorunlar . Kronik bir hastalığı olan ve düzenli ilaç veya diyet uy­gulanması gereken çocuklarda, bir taraftan vü­cutta ergenliğin yarattığı biyolojik değişikliklere bağlı olarak, diğer taraftan da hastalığını ka­bullenmemek, hastalığına ve etrafına isyan duy­guları içinde olmak gibi ergenlik dönemine özgü psikolojik nedenlerle çocuğun hastalığının ge­rektirdiği önlemleri ihmal etmesi ile önemli sağ­lık sorunları belirir. Diyabetes mellitus ve kro­nik epilepsi, ergenlikte sorunlara yol açan iki önemli hastalık grubudur. Aynı nedenlerle mev­cut tüberküloz ağırlaşma gösterebilir. Ergenlik yaşlarında kızlarda demir eksikliği anemisi, özellikle yeterli besi alamayanlarda çok sık rastla­nan bir sorundur.
İskelet bozuklukları .■ ergenlik, skolyoz ve epi fiz kayması gibi kemik hastalıklarının sıklığının arttığı bir dönemindedir. Femur epifizinde kayma­ya, özellikle şişman erkek çocuklarında rastla­nır. Tek veya çift taraflı olur. Dizin medial kıs­mında yavaş yavaş gelişen bir ağrı, bu bozuklu­ğa dikkati çekmelidir. Osgood schlatter hastalığı (anterior tibia tüberositesinin aseptik nekrozu) yine bu yaşlarda erkek çocuklarda rastlanan, dizde ağrı ile beliren bir bozukluktur.
Akne : androjen hormonların etkisiyle er­genlikte kıllanmanm yamsıra yağ bezleri de ol­gunlaşır, salgıları artar. Bu bezlerin ve kıl dip­lerinin iltihaplanması ile özellikle 13 18 yaşları arasında her iki cinste akne vulgaris çok sıktır. Akne, deri temizliğine dikkat etmeyen çocuk­larda daha belirgin olur.
Jinekomasti . Erkek çocuklarda memelerin büyümesidir. Normal çocukların önemli bir bö­lümünde i% 30 65) ve genellikle 14 16 yaşlar arasında rastlanır. 6 ay 3 yıllık bir süre sonun­da spontan olarak geriler. Tek ya da çift taraflı, bazen ağrılı olabilir. Jinekomastinin, periferik dokuda androstenedion veya testosteronun est rojene dönüşmesinde bir aşırılık ve bunun sonu­cu kanda estrojen/androjen dengesinin bozulma­sı ile oluştuğu kabul edilir. Bu çocuklara testos­teron verilmesi jinekomastiyi arttırır ve kontren dikedir.
2 3 yıl içinde düzelmeyen jinekomasti vaka­larında klinefelter sendromu düşünülmelidir. Çok nadir rastlanan testosteron sentezine ilişkin defektler de kalıcı jinekomastiye yol açabilir. Çok nadir olarak jinekomasti, her yaşta estrojen sal­gılayan tümörlerin etkisiyle oluşabilir. Pheno thiazine, digitalis, izoniazid, amphetamine ve re serpine gibi ilaçların çok nadir olarak jinekomas­ti nedeni olabileceği bildirilmektedir. Ergenlik öncesi yaşta bir nedene bağlanamayan jineko­masti, estrojen etkisine uç organın aşırı duyar­lılığı olarak kabul edilir.
Jinekomasti’nin aşırı olduğu nadir vakalar­da mastektomi gerekebilir.
Hirsutismus . Ergenlik yaşlarında bazı kız çocuklarında vücutta kıllanma görülebilir. Bu durum, androjen hormonlarının fazla salgılan­ması ya da deride kıl foliküllerinin normal hormon düzeylerine aşırı duyarlı olması ile açık­lanır.
Guatr : daha fazla kız çocuklarında olmak üzere ergenlik döneminde nadir olmayarak basit (kolloid) ötiroid guatr gelişir ve birkaç yıl içinde spontan olarak geriler. Hashimoto hastalığı, ti rotoksikoz gibi tiroid hastalıkları da ergenlik yaşlarında belirebileceğinden bu vakalarda ti­roid testleri uygulanarak tanı kesinleştirilmeli dir.
Psikolojik sorunlar : ergenlik döneminde okulda başarısızlık, cinsel davranış bozuklukla­rı, suç işleme, fena alışkanlıklar gibi ağır sonuç­lara yol açabilecek uyum güçlüklerine ve her tür psikolojik sorunlara oldukça sık rastlanır. Birçok ülkede intihar olaylarının en yoğunluk kazandığı dönem ergenliktir. Aile içi ilişkilerin iyi olmadığı durumlarda ve zekâ düzeyi norma­lin altında olan çocuklarda psikolojik sorunlar daha sıktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ