DİŞ TEDAVİSİ ESNASINDA RASTLANAN KOMPLİKASYONLAR
Dişlerin konservatif tedavileri esnasında bazı komplikasyonlar zuhur edebilir. Bunları sırası ile şu şekilde sıralayabiliriz.
1 — Pulpanın arızî olarak açılması: Dişlerin anatomik yapıları ve pulpa odasının büyüklüğü şahıstan şahısa değişiklikler gösterir. Diş tedavisi esnasında gerek bu anatomik varyasyonlar gerekse tür-bünün süratli kesişi sebebiyle pulpa odası açılabilir. Bu arızaya anes­tezi altında yapılan diş tedavileri esnasında sıklıkla rastlanır. Anes­tezi yapılmadan kavite preparasyonu yapıldığı takdirde bu arızaya hemen hemen rastlanmaz. Zira hasta pulpaya yaklaşıldığını ağrı hissettiğini l~elirtmek suretiyle haber verir. Pulpa açıldığı takdirde şu çarelerden birine müracaat edilmelidir.
a) Pulpa ölümünü temin etmek için kaviyeye arsenik asit ko­nur. Tatbiki kolay ve basit fakat tesiri ekseriya tam değildir. Arse­nik asit tatbJk ettikten sonra kavite sıkıca kapatılmalıdır. Kavite dı­şına asit kafi surette sızmamalıdır.
b) Pulpektomi: Anestezi altında hemen yapılması uygun olur. Daha ziyade tek köklü dişlerde yapılmalıdır. Kanalların obturasyo-nu ya hemer* veya müteakip seansta yapılır.
c) Vital pulpa amputasyonu: Anestezi altmda pulpa odası bo­şaltılır. Radiküler lifler muhafaza edilir. Çok steril şartlarda çalışıl­malıdır. Hemorajiye hakim olunduktan sonra pulpa kuvafajmda kul­lanılan patlardan herhangi biri ile kavite doldurulur.
ç) Pulpanın kuvafaji: Pulpa açılışının küçük olduğu, dişin can­lı olarak muhafazası arzu edildiği takdirde kavafaj tecrübe edilir. Çok steril şnrtlarda çalışılması gerekir. Kuvafaj için, içinde antibi-otik, kortikosteroıd ve anestezik madde ihtiva eden patlar kullanı­lır. Steril şartlarda steril bir pamukla bulanmış pat kaviteye konur. Bir hafta sonra bu çıkarılır, daha önce kullanılan pata yarı yarıya oksit dö zenk öjenöl karıştırılır ve kavite bu patla direkt olarak dol­durulur. 2-3 hafta sonra ilk pat kaidede kalmak şartı ile kafi dolgu yapılır.
2 — Kanalda alet kırılması: Kanal tedavisinde kullanılan aletle­rin eski oluşu, hasta veya hekimin bu enstrümanları kullanırken sert hareket etmesi sonucu alet kırılıp kanalda kalabilir. Kanal en-fekte değilse kınlan aleti çıkarmağa gayret sarfetmek lüzumsuzdur. Kanal enfekte ise apikal rezektiona baş vurmak gerekir.
3 — Kanal tedavisi esnasında trakea veya özefogusa tedavi alet­lerinin kaçması: Çok nadir fakat oldukça ciddi bir komplikasyondur. Özefogusa kaçması pek önemli değilsede trakeaya kaçış çok vahim­dir. Bu konuda tafsilat çekim komplikasyonlan bahsinde verilmiştir. Böyle ağır bir komplikasyonla karşılaşmamak için tedavi aletlerini hekimin elindeki özel bir yüzüğe bir kordonla bağlayıp öylece çalış­malıdır.
4 — Alveolo – danter ligamentin delinmesi: Frezler veya kanal dolgusu aletleri ile diş delinip alveolo – denter sahaya girilmiş olur. Aletle meydana gelen bu yol yalancı kanal adını alır. Yalancı kanal 1/3 kök kısmında ise apikal rezektion, 1/3 ortada ise irrite etmeyen kanal tedavi ilaçlan ile tedavi, 1/3 üstte ise oxyde de zinc eugenol-iodoform patı ile doldurulur.
5 — Kanal tedavisi esnasında kanaldan dışanya dolgu madde­sinin çıkması.
6 — Tedavi maksadı ile kullanılan asitler veya kostiklerle mey­dana gelen komplikasyonlar: Gerek diş, gerekse mukoza hastalıkla­rının tedavisi esnasında kullanılan nitrat d’argent, sülfirik asit, trik-lorasetik asit, kromik asit, asit arsenik… gibi maddelerin kullanıl­ması esnasında, bunların fazla kullanılmasına bağlı olarak yanıklar ve nekrozlar meydana gelebilir. Bu tip bir komplikasyonla karşılaş­mamak için bu solüsyonların mümkün mertebe dilüe solüsyonlarını kullanmak, kanal tedavisi için arsenik asit kullanılacak ise kavite-nin çok sıkı olarak kapatılmasını temin ederek dışarıya asit sızma­sına mutlak suretle mani olmak gerekir.
7 — Dönen aletlerle meydana gelen komplikasyonlar: Yüksek devirli tedavi aletleri kullanılırken civardaki herhangi bir dişe te­mas suretiyle o dişin mine ve hatta dntin tabakalarını leze edilmesi mümkündür. Bu durum dişi çürüğe karşı dispose kılması bakımın­dan önem taşır. Yüksek devirli tedavi aletlerinin kullanılması esna­sında yumuşak kısım yaralanmaları da nadir de olsa rastlanan komp-likasyonlardandır.