Dispraksiya

Dispraksiya, disleksiden tamamen farklıdır; ancak disleksili çocuklara karşı izle­nen tutum dispraksiya hastası çocuklar için de izlenebilir. Dispraksiya hastası çocukların durumu, bu hastalığı yaşamayan çocukların durumundan çok da farklı değildir. Bu nedenle hastalığın teşhisi zorlaşmaktadır. Dispraksiya, beynin verdiği komutta oluşan bir sorun nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık, Amerika’da, gelişimsel koordinasyon bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Bu hastalık halk arasında “sakar çocuk sendromu” olarak adlandırılırdı. Amerika’daki nüfusun %10’unun dispraksiya hastası olduğu bilinmektedir. Dispraksiya has­talarının %70’i erkektir.

Dispraksiya derneği, dispraksiya hastası çocukların aşa­ğıdaki belirtileri yaşadığını bildirmiştir:

– Sakarlık
– Duruş bozukluğu, algı bozukluğu, korkak davranışlar
– Sağ ya da sol el kullanma konusunda karar verememe durumu
– Kısa süreli belleğin zayıf olması, gün içinde yapılacak olan aktivitelerin unu­tulması
– Okuma ve yazma zorluğu, kalem tutamama durumu m Yer-yön algısında güçlük
– Fiziksel aktivitelerde sorun; yakalama, koşma, alet tutma ve bisiklet binme gi­bi işlerde yaşanan zorluklar
– Fobiler, takıntılı ve çocuksu davranışlar
– Organizasyon güçlüğü
– Sıra ile yapılması gereken işlerin sırasını karıştırma, örneğin matematikte 4 işlem
– Enerji boşalımı; dispraksiya hastası çocuklar çok çabuk yorulur ve saatlerce uyur
– Tehlikeleri algılayamama, özellikle de pratik konularda ve bilimsel konularda algı yetersizliği

DispraksiyaDispraksiya hastaları yeni öğrenilen birçok şeyi yapmakta güçlük çekebilir. Hasta­lar öğrendikleri şeyleri yeterince uğraşırlarsa yapabilirler, bu nedenle hasta yakın­ları sürekli “bir denese mutlaka yapar” gibi sözler sarf etmektedir. Dispraksiya has­tası çocuklar atacakları her adımı planlıyormuş gibi görünmektedir.

Dispraksiyalı çocuklar sakar ve korkak bir tavır sergileyebilir. Dispraksiya, yetenek gerektiren ve motor davranışlar grubuna girmeyen davranışların doğru sırayla yapılması konu­sunda planlama ve koordinasyon yetersizliği olarak da tanımlanabilen bir hasta­lıktır. Motor davranışların yerine getirilemediği durumlar da görülmektedir. Disp­raksiya hastası çocukların el yazıları düzgün değildir. Dispraksiya hastalığı “geli­şimsel sözel dispraksiya” hastalığı olarak da görülmektedir. Gelişimsel sözel disp­raksiya hastası olan çocuklar bazı sesleri çıkarmakta zorlanır ve kelimeleri sırasıy­la söyleyemez.

Gelişimsel Dispraksiya:

Aileler ve Profesyoneller için El Kitabı adlı kitabın yaza­rı olan Madeleine Portvvood, gelişimsel dispraksiya hastalığının beyinde yer alan nöronların yeterince gelişememesinden kaynaklandığını bildirmiştir. Nöronların kendi içinde koordinasyon kuramaması nedeniyle beynin komut verip almakta ve işlem yapmakta güçlük çektiğini bildiren Portvvood, dispraksiya hastası çocukların bu nedenle kendilerine verilen görevleri yerine getiremediğini belirtmiştir. Port­vvood, beyin fonksiyonlarının gelişmesi ile birlikte, çocukların da birtakım hare­ketleri yerine getirme kapasitelerinin arttığına değinmiştir. Bu hareketlerin başın­da emekleme, yürüme ve ilk kelimeleri söyleme yer almaktadır. Dispraksiya hasta­sı olan birçok genç ideal bir gelişim düzeyini yakalayamamaktadır.

Faydalı terapiler

Osteopati, kranyal osteopati, akupunktur, homeopati, herbalizm.
Bu tedavilerin yararı bilimsel olarak kanıtlanmamıştır ancak tedavileri sürdü­ren bazı aileler olumlu sonuçlar aldıklarını belirtmektedir.

Evde yapabilecekleriniz

– Madeleine Portvvood, dispraksiya hastası çocuklarla birlikte günde 20 dakika süresince yapılabilecek olan bazı çalışmaların yararlı olacağından bahsetmiş­tir. Bu çalışmalarda, çocukların yapamadığı hareketler üzerinde durulabilir. Çalışmalara başlamak için ideal yaş üçtür. Portvvood, bu çalışmaların hem motor hareketlerin hem de el yazısı gibi kabiliyet isteyen hareketlerin gerçek­leştirilmesini kolaylaştırdığına değinmiştir. “Dispraksiya hastası bir çocuk olimpiyata katılacak bir atlet olmayabilir,” der Portvvood, “ancak yaşıtları ile birlikte spor yapabilir ve oyun oynayabilir.”

– Fizik tedavi dispraksiya hastası çocukların koordinasyon yetisini %97 oranında artırır. Fizik Tedavi Derneği tarafından sürdürülen bir çalışma, dispraksiya has­tası çocukların koordinasyon yetisinin ve kas gücünün fizik tedavi sonrasında %47-97 oranında geliştiğini belirtmiştir. Çocuklar 8 hafta boyunca fizik teda­vi görür, kas gücünü artırmak için önerilen egzersizleri yaparlar. Çocuklar ev­lerinde de egzersiz programı uygularlar. Çocukların koordinasyon yetilerin ge­lişmesinin yanında, öz güvenlerinin de arttığı gözlemlenmiştir.

– Dispraksiya ile Yaşamak: Faydalı İpuçları adlı kitabın yazarı olan Michelle Lee, kitabında, dispraksiya hastası çocukların evde ve okulda karşılaştıkları zorluk­ların üstesinden gelebilmeleri için birbirinden faydalı bilgiler vermiştir. Lee bir fizik tedavi uzmanıdır ve koordinasyon eksikliği olan birçok çocuğu fizik tedavi ile iyileştirmiştir. Lee, ailelere şu tavsiyelerde bulunmaktadır: “Yaptığı­nız çalışmaların sonucunda olumlu gelişmeler kaydedip kaydetmediğinize bakın, ilerde yapacağınız çalışmaları şimdiden planlayın ve gözden geçirin, karşılaşılan zorlukların üstesinden gelmek için yapacağınız çalışmalar esna­sında oyun oynayın, el ve göz koordinasyonunu güçlendirmeye çalışın, kısa-süreli belleği güçlendirin, planlama alışkanlığını uygulayın, eşyalarınızı her zaman aynı yere koyun, işlerinizi rutine bağlayın, elbiselerinizi tek tek giyip tek tek çıkarın.”

– Çocuğunuz el yazısı yazmakta zorluk çekiyorsa, çocuğunuza laptop alın. Dispraksiya hastası birçok çocuk kalem kullanmakta zorluk çekerken, klavye­yi kolaylıkla kullanmaktadır! Laptop kullanan dispraksiya hastaları sınıfta da­ha kolay not alabilmekte ve yaratıcı güçlerini daha rahat kullanabilmektedir.

– Çocuğunuza öz güven aşılayın. Özellikle de sportif aktivitelerde başarılı ola­mayan erkek çocukları, kendilerini “işe yaramaz” ve “gereksiz” hissetmektedir. Bu çocuklar takım arkadaşları tarafından da küçümsenmektedir. Çocuğunu­zun kendisini iyi hissetmesini sağlayın ve içinde bulunduğu durumun bazı konularda kendisine zorluk çıkarabileceğini kabullenmesini sağlayın. Çocu­ğunuzun koordinasyon yetisini geliştirecek olan çalışmaları birlikte yapın. Ço­cuğunuz bu tür çalışmaları sizinle birlikte yaparsa, desteğinizi hisseder ve ba­şarısız olduğu durumlarda hemen pes etmeye kalkışmaz.

– Çocuğunuzun içinde bulunduğu durum nedeniyle strese girmesini ve kendisi hakkında olumsuz duygular beslemesini engellemek için çiçek esanslarını kullanın.

– Çocuğunuzun uykusunu iyi almasını sağlayın. Yorulan çocuklar hemen yatak odasına giderek dinlenmelidir. Dispraksiya hastası çocuklar diğer çocuklardan daha fazla uyku ihtiyacı hissedebilir.

– Dispraksiya hastası çocukların aileleri tarafından kurulan “destek ve dayanışma” gruplarına üye olun. Bu sayede yeni tedavi yöntemlerini yakından takip etmiş olursunuz. Ailelerle birlikte deneyimlerinizi paylaşma imkânı da bulabilirsiniz.

– Dispraksiya hastası bazı çocuklar disleksi sorununu da yaşıyor olabilir. Çocu­ğunuzun disleksi hastası olduğundan şüpheleniyorsanız, mutlaka doktorunu­zu görün.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ