Hayati İşlevler ve Otonom Sinir Sistemi

Vücudunuzun hayati işlevleri, beynin merkez­indeki hipotalamusta başlayan otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir. Otonom sinir sisteminden, çeşitli işlevleri yönetmek için, vücudun her yerine sinirler dağılır ve vücudun her yerinden beyne mesajlar taşıyan diğer sinirlerin varış noktası da, otonom sinir sistemidir. Sistem, sempatik (yeşil) ve parasempatik (mavi) sinirler olmak üzere ikiye ayrılır. Bu iki takım, birlikte çalışır.

Sempatik Sinirler

Sempatik sinirler, vücudun tüm bölgelerine, vücudu fiziksel harekete hazırlamak için sinyaller taşırlar – dövüş ya da kaç tepkisi.

Kan Basıncı ve Kalp Atış Hızı

Egzersiz yaptığınızda, kalbinizde, akciğerlerinizde ve kaslarınızda bulunan arteriyoller (atardamarcıklar) genişler ve kan akışı büyük ölçüde hızlanır.

Hipotalamus, kalbe, akciğerlere ve kaslara daha fazla kan gitmesini sağlamak amacıyla, sempatik sinirlere, deriye, mideye ve bağırsaklara kan akışını azaltmaları için komut verir.

Böbrek üstü bezlerine giden sempatik sinirler, bezleri, daha fazla epinefrin (adrenalin) salgılamaları için harekete geçirir.

Sempatik sinirlerle kalbe giden mesajlar, kandaki epinefrin ile birlikte, kalbin daha hızlı ve daha güçlü bir biçimde kan pompalamasını sağlarlar. Parasempatik sinirler, bu etkileri ölçülü hale getirmek üzere hazır bulunurlar.

Kandaki epinefrin ve sempatik sinirler, bronşları (hava yollarını) açarlar; böylece, akciğerlerinize daha fazla hava alıp, dışarıya daha fazla hava verebilirsiniz.

Vücut Isısısnın Kontrol Edilmesi

Yine hipotalamusta bulunan bir ısı kontrol merkezi, kan ısınızı doğru bir aralıkta tutar. Egzersiz yaptığınızda, kaslardaki gerilme ve büzülmeler ısı üretir ve bu da, vücut ısısının artmasına sebep olur. Isı arttıkça, hipotalamus, sinirl­ere, terlemeyi ve deriye kan akışını artırma komutu verere vücut ısısının dışarı çıkıp havaya karışmasını sağlar.

Parasempatik Sinirler

Parasempatik sinirler, vücudun tüm bölgelerine, egzersizden sonra vücudu sakinleştirme görevi gören sinyaller göndermek suretiyle, sempatik sinirl­erin işlevlerini dengeler.

Parasempatik sinirler, kalbin atış hızını yavaşlatmak için, kalp atış hızını ayarlayan sinüs düğümüne sinyaller gönderir. Egzersiz yeniden başladığında, sempatik sinirler ve epinefrin, kalbe daha hızlı ve daha güçlü bir biçimde kan pompalama sinyali gönderdikleri için, parasempatik sinirler geri çekilir.

Diğer Hayati İşlevler

Parasempatik sinirler, aynı zamanda, mide ve bağırsak duvarlarındaki kasların gerilme ve daralma hareketlerine de yardımcı olurlar. Diğer taraftan, sem­patik sinirler, bu tür hareketleri engelleme eğilimindedirler

Bir arada çalışarak, parasempatik ve sempatik sinirler:

• Mesane duvarındaki ve bağırsaklardaki kasları harekete geçirerek idrar ve dışkı atılmasına yardım ederler.

• Cinsel uyarılma esnasında penisin ve klitorisin ereksiyonunu sağlarlar.

Gözyaşı bezlerinin göz yaşı üretmesini sağlarlar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ