Artritin birkaç doğrudan nedeni vardır: bakteri ya da virüslerin neden olduğu enfeksiyon, yaşla gelen bozulmaya yönelik değişiklikler ve metabolizma ya da bağışıklık sistemindeki rahatsızlıklar. Bedendeki tüm eklemler (kalçadan ve dizlerden omuzlara, el ve ayaklara kadar) kolaylıkla incinebilir.

Kimi artrit biçimleri kalıtsaldır ancak bundan sorumlu olan genler tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Örneğin, romatizmaya bağlı artrit ailelerden geçer ve gut ile sedef hastalığına bağlı artritte güçlü bir kalıtsal bağ vardır. Ancak, aile bireylerinden birinde bu artrit biçimlerinden birinin olması, kesinlikle diğerlerinde de olacağı anlamına gelmez. Os-teoartritte, hareketsizlik ve aşırı kilo kişileri hastalığın hedefi durumuna getirmektedir.

İşaretler ve belirtiler
- Eklemlerde, özellikle zorlanma durumunda yavaş yavaş başlayan ve dinlenmeyle azalan ağrı.
- Etkilenen eklem ya da eklemlerde hareket sınırlamasının yavaş yavaş artması.
- Eklem hareket ettirildiğinde hissedilen “sürtünme” duygusu.

Ek vitaminler / besinler ve artrit
Sporcularda görülen doku zedelenmeleri ve ağrılı eklemler üzerine yapılan yeni araştırmalar, hareket yeteneğini onarıp iyileşmesine yardım eden ek besinlerin gelişmesine neden olmuştur. Kolajen, glukozamin ve kondroitin, kırılgan kıkırdak, kiriş ve bağların temel öğeleridir; zorlandıklarında beden, meydana gelen doku hasarlarını onaracak yeteri kadar yeni madde sağlayamaz.

Osteoartrit hastalanyla yapılan çalışmalar, ek vitaminlerin yararlı olduğunu göstermiştir. Ağrı geçtiğinde, artritin en önemli yan etkilerinden ve şeker ve kalp hastalığı gibi diğer oluşumların baş nedenlerinden biri olan hastanın hareketsiz kalması olasılığı azalmaktadır. Ek vitaminleri denemek isterseniz, önce doktorunuzla konuşmalısınız.

Birçok yaşlı kadında eller artrit için yaygın bir yerdir. Aşındırıcı osteoartrit denen hastalıkta, tırnaklara en yakın eklemlerde (Heberden düğümlerinde) ağrılı kemik büyümeleri oluşur. Birkaç ay ile birkaç yıl ağrı ve sertleşme görülebilir ancak genellikle eller işlevini sürdürür. Kemiklerin bu şekilde değişmesinin nedeni bilinmemektedir ve etkinliği kanıtlanmış bir önlem bulunmamaktadır. Dejeneratif artrit başparmağın dibindeki kemiklerde de görülebilir.

New Scientist Dergisi’nde yayınlanan bir haberde, yalnızca yirmi adet saç teline uygulanabilecek bir test ile daha çok genç yaşlardaki kadınlarda meme kanserinin erken teşhisinde yüzde 80 başarılı olunduğu açıklanıyor.

Sağlıklı bir kişiden alınan saç teli mikroskop altında incelendiğinde saç telinin kavis dizileri şeklindeyken, meme kanseri olan bir kişinin saç teli ise bu kavislerin birbiri üzerine binmiş olarak farklı bir halka görüldüğü bildiriliyor.

Bu araştırma yaklaşık sekizyüz kadın için uygulandığında testlerin de % 80 doğru sonuçlandığının görülmesi de umut verici olarak değerlendiriliyor.

Ayrıca bazı İngiliz uzmanlar, araştırmada yanlış sonuçların da alınabildiğini, bu anlamda sorgulanması gerektiğini savunuyorlar.

Ayrıca menopoz etkileri, ateş basması ve uykusuzluk sorunları da giderilebiliyor. Bilinmelidir ki, yalnız kadınlar için değil tüm yaş gurpları ile kadın ve erkek herkes için kötü beslenme alışkanlıkları ile kanser riski artmaktadır.

Uzmanlar, tüketilen gıdalar ile kanser hastalıklarının bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor ve yağlı gıdaların fazlaca tüketildiği gelişmiş ülkelerde meme kanserine daha fazla rastlandığı söyleniyor.

Diğer taraftan az yağlı gıdaların tüketildiği ülkelerde ise kanser hastalıkları daha az görülmektedir.

Maalesef tüketilen gıdaların kanser hastalıklarında çok fazla etkileri var. Genel olarak az yağlı ve bol lifli beslenme şekliyle kalp hastalıkları ve meme kanseri dahil olmak üzere bir çok hastalıktan da korunmak mümkün.

Ayrıca bol oksijen alarak, egzersiz yaparak, sigara içmeyerek, kafein-tuz-şeker ve alkolü de ölçülü tüketerek sağlıklı ve daha uzun yaşanabilir.

İlk dönem yumurtanın büyüdüğü proliferasyon fazıdır. Bu dönemde, beyinde, hipofizden salgılanan FSH hormonu, yumurtalıklara etki ederek, yumurtayı ihtiva eden folikülün büyümesini uyarır. Büyüyen folikül içindeki granüloza hücreleri, estrojen salgılarlar. Estrojen seviyesi yükseldikçe, rahim içerisindeki endometriyum tabakasını uyarır. Endometriyum kalınlaşmaya başlar. Estrojen belli bir seviyeye ulaştığında, beyindeki hipofiz dokusunu uyarır, LH hormonunun salgılanmasını sağlar. Yükselen LH, folikülün çatlamasını ve folikül içindeki yumurtanın serbest kalmasını sağlar.

Yumurta atıldıktan sonra, folikül, içine kanayarak korpus luteum denilen yapıya dönüşür. Korpus luteum, progesteron hormonu salgılar. Progesteron hormonu, endometriyumu sekresyon denilen yapıya sokar. Bu durum, yumurta spermle buluştuğunda embriyo oluşursa, onun yerleşmesine uygun bir ortam sağlar. Eğer gebelik oluşmazsa, korpus luteum 14 gün içerisinde fonksiyonunu yitirir ve hormon seviyelerin düşmesine bağlı olarak adet başlar.

Adet, endemetriyum tabakasının dökülerek rahim dışına atılmasıdır. O halde adet döngüsünün fazları:
- Proliferasiyon dönemi
- Yumurtlama
- Sekresyon dönemi
- Adet dönemidir.

Kadınlarda sekresyon dönemi 14 gündür ve sabittir. Diğer bir deyişle, yumurtlamadan sonra eğer gebelik oluşmazsa, 14 gün sonra adet gelir. Kadınlar normalde, 25-40 gün arasında adet görür. Düzenli adet görmek demek, adetin ne zaman geleceğini bilmek demektir. Yani, mutlaka 30 günde bir adet görmek gerekmez. Eğer bir kadın her ay 10 gün gecikmeyle adet görüyorsa, bu da normal kabul edilir. Düzensiz adet görenler, adetlerinin ne zaman geleceğini bilemezler. Herhangi bir zamanda adetleri başlayabilir.

Yumurtlama zamanını iyi hesaplayın
Düzensiz adet gören kadınlar, ne zaman yumurtlayacaklarını hesaplayamazlar. Düzenli adet gören bir kadın, bir sonraki adetinin ne zaman geleceğini bulmalı ve bulduğu tarihten 14 gün geri gelerek yumurtlama zamanını tahmini olarak hesaplamalıdır. Bulduğu bu tarihten 3 gün öncesinden başlayarak 3 gün sonrasına kadar olan dönem, yumurtlamanın olacağı gebe kalınabilir dönemdir. Örnek verecek olursak, bir kadının 35 günde bir düzgün adet gördüğünü varsayalım ve bu kadın ayın 5′inde son adetini görmüş olsun. Hesaplarken, bir sonraki adetini bulmak için 35 gün sonraya gidilecek ve ayın 10′u bulunacaktır. Bu tarihten 14 gün önceye gelindiğinde, ayın 26’sına ulaşılır. 3 gün öncesi ve 3 gün sonrası hesaplandığında, 23′ü ile 29′u arası hamile kalınabilir dönem olarak bulunur.

Orgazm problemleri çeşitli nedenlerden ileri gelir ve çoğunlukla psikolojik olarak suçlu hissetme, cinsel partnere güvenmeme, ilişkide anlaşmazlık ve kendini çok az tanıma gibi etkenlerle ilgilidir. Yorgunluk ya da yeni bir ilaç kullanmak da orgazm olma yeteneğinize müdahale edebilir.

Doktorunuz ilaçlarınızı değiştirebilir ve sizi bir cinsel terapi uzmanına yönlendirebilir.İspatlanmamış bir teori de, bazı kadınlarda klitorisin uyarılacak (”kadın iktidarsızlığı”) kadar şişmemiş olmasıdır. Bu teoriye göre, südenafil (iktidarsızlık hapı) gibi, erkekte sertleşme bozukluğu (penisin ereksiyon olamaması) tedavisi için kullanılan tedaviler, orgazm olamayan bazı kadınlarına yardımcı olabilir.

Terapi, mastürbasyon yoluyla doyurucu bir orgazma nasıl ulaşılacağını öğrenmeyi kapsayabilir; böylece partnerinize cinsel ilişki sırasında sizi nasıl uyaracağım gösterebilirsiniz. Terapi ayrıca, psikolojik etkenlerle nasıl başa çıkabileceğinizi, partnerinizle aranızdaki iletişimi nasıl artıracağınızı, nasıl deneyim kazanacağınızı ve cinsel hazzı nasıl paylaşacağınızı da öğretebilir.

Farklı kist türleri, farklı hücre türlerinden kaynaklanır. Korpus luteum kisüeri olarak bilinen sık rastlanan kistler, her ay bir yumurtanın boşluğa bırakılmasını hazırlayan yumurtalıktaki foliküllerden kaynaklanır. Kistlerin yaygın bir nedeni de endometriyozdur.

Az görülenler, teratomlar olarak bilinen, dişleri, saçları veya kistin içindeki yağlan büyüten özel embriyonik hücrelerin geliştirdiği dermoid kistlerdir. Kistadenomların içi sıvı ve dokuyla doludur.

SEMPTOMLAR
Çoğu yumurtalık kistinin hiçbir belirtisi yoktur. Büyük kistler hafif veya şiddetli karın ağrılarına neden olurlar. Foliküllerin oluşturduğu kistler, adet döngüsü belirtileriyle aynı zamanda ortaya çıkmaya eğilimlidir. Kistler aynı zamanda, düzensiz adet kanamalarına ya da cinsel ilişki sırasında ağrıya da neden olabilirler.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Doktomnuz pelvik muayene sırasında bir yumurtalığın normalden daha büyük olduğundan şüphelenebilir. Bu durumda, ultrason yapılması, kisti, pelvik inflamatuar hastalık, dış gebelik veya yumurtalık kanseri gibi potansiyel olarak ciddi rahatsızlıklardan ayırt edebilir.

Yapılacak testler arasında, enfeksiyonu ve CA-125′in (kanser hücreleri tarafından yayılabilen bir protein) varlığını saptamak için bir kan testi ya da hamilelik için bir idrar testi yer alır. Ultrasonun verdiği bilgilere dayanarak, kisti doğrudan görmek, biyopsi almak veya kisti çıkarmak için laparoskopi gerekebilir. Katı bir kist daima çıkarılır ve kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığını görmek için incelenir.

Kist, tolere edilemeyecek belirtileri göstermedikçe ya da çatla¬maya eğilimli görünmedikçe, tedavi gerekli değildir, Doğum kontrol hapları, bazı kistlerin büyümesini kontrol altına alır; bu da belirtileri arttır ve yeni kistlerin oluşumunu önler.

Foliküllerden kaynaklanan yumurtalık kistleri kadının adet gördüğü yıllarda çok yaygın görülür. Bu nedenle, adet gören kadınlara genellikle, yalnızca tamamlayıcı bir muayene ya da çoğunlukla kistin daha küçük olduğunu veya tamamen yok olmuş olduğunu gösteren bir ultrason yapılması gerekir.

Menopozdan sonra oluşan her kistin kanser incelemesi yapmak için çıkarılması gerekir. Eğer kist büyükse, yumurtalığın tümünün alınması gerekir.

Bir kadının yumurtalık kanseri olma riski şu etkenlere göre artar: Eğer yumurtalık kanserli bir aile öyküsü varsa, 50 yaşının üzerindeyse, hiç doğum yapmamışsa, hiç doğum kontrol hapı kullanmamışsa, menopoza 51 yaşından sonra girmişse, ya da meme, akciğer veya kolon kanseri öyküsü varsa.

Kadının yumurtalık kanseri olma riskini artıran bazı genlerin belirlenmesi mümkündür. Bununla birlikte, şimdiye kadar keşfedilen genler, yumurtalık kanserinin yalnızca küçük bir bölümünden sorumlu gibi görünmektedir.

Sahip olduğunuz çocuk sayısı gibi belirli durumlar, sizi yumurtalık kanserinden korumaktadır. Doğum kontrol hapları yumurtlamayı önlediği için, bu hapları kullanmak ömür boyu %50′ye varan oranda yumurtalık kanseri olma riskinizi azaltabilir. Bu nedenle, yumurtalık kanseri olma riski yüksek olan kadınların oral kontraseptifler kullanması tavsiye edilmektedir.

SEMPTOMLAR (BELİRTİLER)

Yumurtalık kanseri, tümör, çoğunlukla doktorunuzun pelvik muayene sırasında fark edebileceği bir büyüklüğe erişinceye kadar, ya hiçbir belirti göstermez ya da belirtiler kanser diğer organlara yayıldıktan sonra belirir. Bu nedenle, yumurtalık kanserine “sinsi” hastalık denmektedir.

Ayrıca, belirtiler daha az ciddi problemlerden kaynaklanan belirtilere benzer olabilir. Örneğin, mide bulantısı, kusma, sık idrara çıkma, kabızlık veya karında şişlik ya da şişkinlik hissi gibi.

Bu nedenlerden dolayı, vakaların %75′ine hastalığın geç evrelerine kadar tanı konulamaz.Hastalık, belirtilere yol açmadan önce, doktorlar yumurtalık kanserini erken evresinde fark edebilecek görüntüleme sistemleri icat etmek için çok sıkı çalışmaktadırlar. Pelvik muayene sırasında yumurtalıkları muayene etmekle, yumurtalık kanseri erken evresindeyken ara sıra fark edilebilir. Ama genellikle fark edilemez.

Vajinal ultrason da yumurtalık kanserini erken evredeyken bazen gösterebilir lakin çoğunlukla da göstermez. Vajinal ultrason, özellikle menopoza girmiş olan kadınlarda, ciddi bir şey olmadığı sonradan anlaşılan şüpheli bölgeleri de sık sık saptar. Yanlış pozitif test sonuçlan, korkuya ve gereksiz cerrahi işlemlere (laparoskopi gibi) neden olabilir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Pelvik ya da vajinal ultrason sırasında yumurtalık üzerinde bir kitle fark edilir ya da görülürse, doktorunuz yumurtalık kanserinden şüphelenebilir. Ultrason ayrıca, bir yumurtalık tümörüyle yumurtalık kistini de birbirinden ayırt edebilir.

Kanser riskinize ve kitlenin nasıl ortaya çıktığına bağlı olarak, doktorunuz birkaç ay içinde yeni bir ultrason yaptırmanızı ya da dokuda anormal kanserli hücrelerin var olup olmadığının mikroskop altında incelenebilmesi için, yakın bir tarihte bir kitle biyopsisi yaptırmanızı tavsiye edebilir. Biyopsi, yumurtalıktan ve karında yayılmış olan diğer olası kanserli bölgelerden görüntü almaya olanak veren laparoskopi ile yapılabilir.

Kanser anüjen kan testi, bazen yumurtalık kanseri hücreleri tarafından üretilen bir proteini açığa çıkarır. Ancak bu test, son derecede doğru değildir çünkü protein seviyesi, çok sayıda kanserli olmayan oluşumda da yüksek olduğu gibi, yumurtalık kanseri olan bazı kadınlarda da normaldir.

Tanı, ancak, yumurtalıktan alman örnek bir doku incelendikten sonra konulabilir. Kansere tanı konulmuşsa, bundan sonraki soru, kanserin ne kadar uzağa yayılmış olduğudur. Doktorunuz yayılmışlık belirtileri olup olmadığını inceleyecektir; bu belirtiler arasında karında çok miktarda sıvı, karın bölgesinde başka kitleler, kasıkta şişmiş lenf bezleri ya da rektal muayene sırasında bulunan nodüller yer alır. Karnın bilgisayarlı tomografisi büyümüş lenf bezlerini ya da kanserin yayıldığı izlenimini veren diğer kütleleri araştırmak için gerekli olabilir.

Kanserin yayılmışlığını, ilaveten incelemek ve mümkün olduğunca çok tümör çıkarmak için keşif amaçlı laparotomi adı verilen cerrahi bir işlem uygulanabilir. Bu ameliyatta cerrah, karnı keserek açar, karnın içini iyice inceler ve kanserin yayılma belirtilerinin laboratuarda incelenmesi için doku örnekleri alır. Genellikle yumurtalıklar, fallop tüpleri, rahim evresi ameliyat sırasında belirlenir.

Evre, ameliyattan sonra göreceğiniz tedavinin türünü etkiler. Çoğu kadının geç evre yumurtalık kanseri olması nedeniyle, kemoterapi ya da radyasyon tedavisi genellikle tavsiye edilir. Eğer dokunun biyopsileri daha kapsamlı bir yayılmayı gösteriyorsa, kanserden etkilenmiş olabilecek diğer organları çıkarmak üzere ilave bir ameliyat daha gereklidir.

Doktor, rahim ağzını görebilmek için vajinal duvarları ayırmak üzere bir spekuium kullanır. Daha sonra, rahim ağzı deliğinden içeriye giderek daha geniş olmak üzere bir dizi çubuk yerleştirir. Delik, aletler için yeterince genişletildiğinde, doktor, endometriyumdan (rahim zarından) nazikçe doku kazımak için bir küret (ucunda tel çerçeve veya kaşık bulunan ince, uzun bir tüp) kullanır.

Doktorlar D&C için, rahim içine küçük bir endoskopun yerleştirildiği histerektomi yöntemini giderek daha fazla kullanmaktadırlar. Bu yöntem, doktorun bütün anormalliklerin saptandığından ve gerekli bütün dokunun çıkarıldığından emin olmasına yardımcı olur.

Anestezinin etkisi yavaş yavaş yok olduğunda evinize gidebilirsiniz. Sonraki birkaç günde, adet kanamasına benzer vajinal kanamanız olabilir; böyle bir durumda, kanamanız durana kadar cinsel ilişkiden kaçının. Aşağıda belirtilen enfeksiyon ya da rahim yaralanması belirtilerine dikkat edin: 38 °C’nin üzerinde ateş, karın ağrısı, kötü kokulu vajinal akıntı ya da aşırı derecede yoğun kanama. Eğer dilatasyon ve kürtaj işleminden sonraki ilk birkaç gün içerisinde bu belirtileri gözlerseniz, derhal doktorunuza başvurun.

Rahminiz, ömrünüz boyunca ters pozisyondan normal pozisyona ve tekrar ters pozisyona dönüşler geçirebilir.Genellikle endişe edilecek bir durum yoktur. Çoğu kadında belirti gözlenmez ama bazılarında adet sırasında bel ağrıları ya da cinsel ilişki sırasında sırtta baskı ya da ağrı görülür.

Rahmi arkaya doğru duran kadınlar, hamilelik döneminde, rahmi öne doğru duranlardan daha fazla bel ağrısı çekmeye eğilimlidir. Eğer hiçbir belirti gözlenmiyorsa, tedavi gerekli değildir.

Pamuklu olmayan çok dar pantalonlann yanı sıra tahriş edici kimyasal maddeler (kozmetikler ya da çamaşır deterjanları gibi) de tahrişe neden olabilir. Bazı kız çocuklarında cinsel taciz sonucunda da vülvovajenit oluşabilir.

Çocuğunuzda vülvovajenit belirtileri görülürse doktorunuza danışın. Doktorunuz her gün bu bölgeyi güzelce yıkayıp kurula­dıktan sonra bir krem sürmenizi tavsiye edebilir. Kızınız köpük banyosu yapmamalı, vulva ve vajina içi ve çevresi için sert sabun kullanmamalıdır. Pamuklu iç çamaşırları kullanmalı ve dışkı­lamadan sonra temizliğini önden arkaya doğru yapmalıdır.