Bir subdural kanamada, kan sızıntısı genellikle toplardamardan kaynaklanır ve yavaş ilerler, dolayı­sıyla semptomların ortaya çıkması günler hatta haftalar alabilir. (Epidüral bir kanamada, sızıntı bir atardamardan kaynaklanır, dolayı­sıyla semptomlar hızlı bir şekilde gelişir.) Ama saatler ya da haftalar süren bir dönem içinde kötüleşir. Eğer subdural kanama acil bir şekilde teşhis ve tedavi edilmezse, ölüm söz konusu olabilir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Siz veya ailenizin bir üyesi subdural kanama belirtileri gösteri­yorsa, acilen bir doktora görünün (özellikle bir kafa yaralanması geçirmişseniz).

Durumu teşhis etmek için, doktorlar bilgisayarlı tomog­rafi ya da manyetik rezonanslı görüntüleme uygula­yabilir. Bazı küçük hematomlar, vücudunuz tarafından tedrici bir şekilde absorbe edilir ve ameliyat gerektirmez. Mamafih çoğun­lukla, beyin cerrahının kafatasınızda küçük bir delik açması ve hematomu akıtması gerekir. Bu suretle, beyin üstündeki basınç rahatlar.

Daha büyük hematomlar ve pıhtılaşmış kandan oluşanlar, kafata­sının bir bölümünün açılması suretiyle çıkartılabilir. Beyin şişmesi corticosrteroid (steroid yapıda olan) ilaçlar ile kontrol edilebilir.
İyileşme dönemi boyunca ilk 6 ay içinde, amnezi yani bellek yitimi, anksiete ve baş ağrıları yaşayabilir­siniz. Konsantre olma yeterliliğiniz geçici olarak zayıflayabilir.

Subdural kanama bariz şekilde ciddi bir kafa yaralanmasından kaynaklanabilirken; gayet küçük bir yaralanma, örneğin bir kafa çarpması neticesinde de vuku bulabilir. Çocuklar ve yaşlı kişiler, subdural kanamaya daha eğilimlidir.

SEMPTOMLAR

Uykulu olma, kafa karışık­lığı, şaşkınlık, vücudun bir yanında kısmi felç, dengesizlik, bulantı, sürekli veya iniş çıkışlı baş ağrıları dahil olmak üzere, semptomlar yani belirtiler tedrici ya da aralıklı olarak başlayabilir.

Patlayan kan damarı genel­likle bir arter olduğu için, beyin ve kafatası arasındaki dar boşluğa fazla miktarda kan sızması olur ve daha fazla kan toplandıkça, beyin üstündeki basınç artar.

SEMPTOMLAR

Belirtiler, yaralanmayı takip eden dakikalar ya da birkaç saat içinde ortaya çıkar. Ani ve şiddetli baş ağrısı, bulantı, baş dönmesi, kusma, kafa karışıklığı ve artan uyku hali belirtiler arasındadır. Eğer tedavi edilmezse, bir epidüral kanama kalıcı beyin hasarına ve hatta ölüme yol açabilir. Çok hızlı teşhis ve acele tedavi önemlidir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Doktorlar, kafatası yaralanma­sını tanımlamak üzere röntgen ve kanamanın yerini belirlemek üzere bilgisayarlı tomografi uygulaya­bilirler. Eğer teşhis testleri bir epidüral kanamayı onaylıyorsa, kanamayı durdurmak ve pıhtıyı çıkartmak için ameliyat gereklidir.

Her ne kadar bir iyileşme süresi gerekli olsa da, eğer ameliyat acil bir şekilde uygulanırsa, pek çok vakıada tam düzelme söz konusu olabilir. Yetiş­kinler, 6 ay içinde fonksiyonla­rından çoğunu geri kazanacaktır. Çocuklar kafa yaralanmalarında daha hızlı iyileşmeye eğilimlidirler ve iyi bir şekilde düzelirler.

Konuşma zorluğu gibi diğer nörolojik belirtiler, kısa süre içinde bunu takip eder. Kanama cerebellum – hareket ve dengenin koordine edildiği yer – içinde oluştuğu zaman, kişi, yürümeyi ve ayakta durmayı engelleyecek düzeyde ani baş dönmesi ve denge kaybı yaşayabilir.

Bir aracnoidaltı kanamada, beyin yüzeyindeki bir kan damarı yarılır. Beyin yüzeyi, “meninge” adı verilen üç ince zar ile kaplıdır. En dıştaki zar, kafatasına; ve en içteki zar beyine yapışıktır. Tabakaların arası subarach­noid (araknoidaltı) boşluk olup, normalde bir sıvı ile doludur.

Bir subarachnoid kanamada, kan bu boşluğa sızar. Bu durum­daki hasar, bir beyin içi kanamadakine göre daha kapsamlı olabilir; çünkü beyin ve kafatası arasında kan toplanır ve beyin yüzeyinin geniş bir alanına baskı yapar. Subarachnoid kanamaların sebebi, beyindeki anormal şekil almış ve zayıf duvarlı damarlardır, ya bir anevrizma ya da bir arteriovenous kusuru.

Subarachnoid alana aralıklı olarak kan sızdırır. Yırtılma olmasa dahi, arteriovenous kusurlar beyin dokusuna baskı yapmak suretiyle çeşitli semptomlara (özellikle baş ağnlan ve inme nöbetleri) sebep olabilirler.

Semptomlar genellikle 10 ila 30 yaş arasında görülür. Arteriovenous kusurlarının ameliyat yoluyla tedavisi genel­likle başarılı olsa da, teknik olarak zordur; çünkü kusurlar çoğun­lukla beynin hayati yerlerinde konuşlanmıştır. Semptomlara sebep olmayan ve başka testler esnasında tesadüf eseri keşfedilen orta büyüklükteki arteriovenous kusurlarını kendi haline bırakmak en doğrusudur. İnme geçir­mekle beraber diğer semptomları olmayan kişiler, genellikle antikonvülsan ilaçlarla tedavi edilir.

Subarachnoid kanama geçirmiş insanların takriben yüzde 45′inde, öncelikli büyük semptom olarak ciddi baş ağrısı mevcuttur. Kişiler çoğunlukla bu baş ağrısını “patla­malı” olarak tarif ederler. Takriben yarısı bilinç kaybına uğrar. Boyunda sertleşme, bulantı ve kusma, mental bulanıklık ya da inmeler, diğer ön semptomlardır.

Bu tür felç geçiren kişilerin yarısından fazlasında, kısmi felç zayıflık ya da uyuşukluk dahil olmak üzere, önemli nörolojik hasarlar kalır. Aynca, görme ya da konuşma problemleri de oluşa­bilir. Nihai iyileşme, tedavinin ne kadar çabuk uygulanmış olduğuna ve hangi tür tedavinin uygulanmış olduğuna bağlıdır.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Tedavi, bilgisayarlı tomografi ile tespit edilebilen kanamanın yeri ve kapsamı ile belirlenir. İç kanama genellikle, hasta kişinin hastaneye ulaşmasına kadar geçen zaman içinde kesilir.

Beyin içi (intracerebral) kanamalarda genellikle, yapıla­bilecek şeyler pek azdır. Eğer kanama, beyine baskı yapacak derecede büyük bir kan birikintisi (gölü) oluşturmuş ise, bu birikin­tiyi temizlemek üzere ameliyat gerekli olabilir.

Eğer beyin kanaması, yırtılmış bir anevrizma sebebiyle oluşmuşsa, genellikle ameliyata başvurulur. Anevrizmanın beynin fazla iç kısmında oluşmuş olması ve dolayısıyla buna erişmenin zorluğu sebebiyle ameliyat mümkün olmaz ise; doktorlar, dolaşım sistemine bir kateter yani sonda ile girip anevrizma oluşmuş kan damarına ulaşarak, anevriz­mayı içeriden mühürlemeye çalışa­bilirler.

Eğer kişi yüksek tansiyonlu ise, bunun kontrol altına alınması için ilaç verilecektir. Buna ilave olarak, solunum, beslenme ve sıvıların mideye indirilmesi gibi fonksiyonların düzenlenmesi için destekleyici bakım gerekli olabilir. Kanamanın kaynağının yerini saptamak ve yırtılması muhtemel ilave anevrizmaları belirlemek üzere anjiyogramlar yapılır.

Yaşamda kalma ve iyileşme, kanamanın büyüklüğü, sebebi ve yerine bağlıdır. Yüksek kan basın­cına bağlı kanaması olan insan­ların yüzde 75′i ölür. Yaşamda kalanlarda, beyin dokusunun normal işlevine tekrar başlamasına imkan verecek şekilde, beyin kanı tekrar emdiğinde önemli boyutta iyileşme söz konusu olabilir.

Anevrizmalar, küçük bir damarın duvarından dışarı doğru çıkıntı yapan küçük ve balonvari yapılardır. Bazı kişiler, anevrizma oluşturma eğilimi ile doğarlar. Yüksek kan basıncı, anevrizma oluşturma eğili­mini arttırır ve kesinlikle, bunların yırtılma riskini de arttırır.

Arteriovenous kusurları, ince duvarlı damarların kanla dolu küçük kesecikler yaratacak şekilde, alışılagelmişin dışında karışıklığı / dolaşıklığıdır. Kusurlar kolaylıkla kanama yaparlar. Arteriovenous kusurlara, erkeklerde kadınlara oranla daha sıklıkla rastlanır. Arteriovenous kusurların yüzde ellisi kadar çok bir bölümü, tekrarlamaksızın 6 ay yaşayanlar için tam iyileşme şansı vardır.

Bu tür felcin yüksek tansiyonlu kişilerde oluşması daha olasıdır çünkü yüksek kan basıncı, damar duvarlarını zayıflatır. Ayrıca, arteri-ovenous (bir atardamar ile bir toplardamarı birlikte ilgilendiren) kusuru olarak adlandırılan bir anormallik de beyin kanamasına sebep olabilir.

Her ne kadar her felç gayet ciddi bir durum teşkil etse de, beyin kanamaları genellikle harap edicidir çünkü genç kişilere zarar verebilir ve çoğu durumda ölüme neden olabilir. Yüksek tansiyon, bir beyin kanamasının önde gelen sebeplerindendir. Ama kokain kullanımı, aşırı alkol tüketimi, kafa kazaları, şeker hastalığı ve kanama hastalıkları da diğer risk faktörleri arasındadır.

Beyin kanaması iki yerden biri arasında vuku bulabilir. Kanama beynin içinde olduğu zaman, felç, intracerebral yani beyin içi kanama olarak adlandırılır. Beynin yüzeyin­deki bir damar patladığı / yarıklığı zaman, kan toplanmasının yerine bağlı olarak, araknoidaltı kanama, subdural kanama, ya da epidural kanama olarak adlandırılır.

1- Kandaki proteinler, bir pıhtı oluştururlar; akyuvarlar, yara almış kan damarlarından dışarı çıkarak yaralı dokuya ulaşırlar. Kiri, ölü hücreleri, bakterileri ve yaranın üzerinde bulunan diğer yabancı maddeleri içlerine çekip ortadan kaldırırlar.

2- 24 saat içerisinde, yaranın kenarındaki deri hücrelerinin en üst katmanı, çoğalmaya ve yara boyunca yayılmaya başlar. Aynı zamanda, fibro­blast denen başka tür bir hücre, yaraya doğru ilerler ve yarayı, yeni deriyi güçlendiren, kolajen adı verilen bir dizi lif ile örter.

3- Onarım sürecini tamamlarlarken art alandaki hücreleri korumak amacıyla geçici bir çatı görevi görmek için, kolajen ve pıhtılaşmış kan karışımı bir kabuk oluşur.