Filtreler etkili çalışamadığı takdirde, protein ve kırmızı kan hücreleri idrara karışır. Kan dolaşımından eksilen protein vücudun bacaklar, yüz ve eller dahil her yerinde ödeme sebep olur. Bu nefrotik sendrom olarak adlandırılır ve yetişkinlerden ziyade çocuklarda görülür.Glomerülonefrit’in iki ayrı formu vardır: Akut ve kronik. Akut glomerülonefrit, ani ve ciddi semptomlar ortaya çıkarır ve acil tedavi gerektirir.

Kronik form aylarca süren bir süreç sonunda yavaş yavaş ortaya çıkar. Kronik glomerülonefrit gelip gider, kademeli olarak kötüleşir ve nihai olarak böbrek yetmezliğine sebep olur.

Glomerülonefrit‘in pek çok farklı sebebi vardır. Streptokoklara bağlı, özellikle deri veya boğaz enfeksiyonu ve glomerülonefrite götürecek immün reaksiyon, hastalığı tetikleyebilir.

Bağışıklık sisteminde anormalliklere sebep olan hastalıklar lupus ya da bakteriyal endokardit, gibi glomerülonefrite sebep olabilir. Hepatit B ve hepatit C de glomerülonefrite neden olabilir.

Bunlara ek olarak hem glomerülonefrite hem de akciğerlerde kanamaya sebep olan birbirinden farklı koşullar da mevcuttur. Glomerülonefrit, başka bir hastalık olmaksızın ya da bilinen sebepler gerçekleşmeksizin de ortaya çıkabilir.

SEMPTOMLAR
Ciddi akut glomerülonefrit, idrarın kırmızı veya duman rengi (hasar görmüş glomerüller yüzünden idrara karısan kırmızı kan hücrelerine bağlı olarak) olmasına, gribe benzer hissiyata, bulantıya, kusmaya ve yetersiz idrar üretimine neden olur. Vücut önce alt bacak ve bileklerde olmak üzere su toplar (nefrotik sendrom).

Daha hafif olan kronik glomerülonefritte hiç sendrom ortaya çıkmayabilir. Doktorunuz, başka sebeplerle istediği idrar testinizde, yüksek protein değeri bulabilir. Diğer insanlar, ise ürünlerindeki kanın sebep olduğu kırmızı ve duman rengi ürinin araştınlması sırasında teşhis edilirler.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Eğer kendinizde yukanda bahsi geçen semptomları görüyorsanız, doktorunuza başvurun. Doktorunuz, protein değerlerine ve kırmızı kan hücrelerine bakmak suretiyle idrar testi yapacaktır.

Eğer doktorunuz glomerülonefritten şüphelenirse sizden böbrek ujtrasonu, bilgisayarlı tomografi taraması veya damariçi piyelografisi isteyebilir. Pek çok vakada, teşhis için böbrek biyopsisi gerekir.

Akut glomerülonefritin tedavisi sebebine göre değişir. Bazen tedavi sadece tuzlu yiyecekler yemekten kaçınmaktan ve yiyeceklere tuz eklememekten, ürinasyonu düşürmek için diüretik ilaçlar almaktan ibaret olabilir.

Daha ciddi rahatsızlıklarda enflamasyonu, diüretikleri ve yüksek kan basıncından ve kansızlıktan kaynaklanan komplikasyonları azaltmak için kullanılan ilaçlan dengelemek için kortikosteroid tedavisi uygulanır. Bağışıklıkla ilgili çıkmasına engel olan ilaçlar da yazılabilir.
Kronik glomerülonefritin tedavisi, altında yatan her rahatsızlığın teşhis ve tedavi edilmesiyle başlar. Hastalığa eşlik eden yüksek kan basıncı ve kandaki protein kaybı için ilaç kullanılabilir.

Yüksek kan basıncı için antihipertansiyon ilaçları, sıvı akümülasyonunu ve şişliği azaltmak için diüretikler, enflamasyonu azaltmak için ise kortikosteroid veya bağışıklıkla ilgili reaksiyonların ortaya çıkmasına engel olan ilaçlar alınabilir.

Böbreküstü bezi yetmezliği böbreküstü bezlerinin işlevlerinde yavaşlamayı anlatan bir terimdir. Bu durumda aldosteron, kortizol, cinsel hormonlar, adrenalin ve noradrenalin gibi hormonların üretimi yetersiz kalır. Bazen bu hormonlardan bazısındaki eksiklikle bazısındaki artış birlikte görülür, ama bu tür olgulara çok ender rastlanır. Çeşitli böbreküstü bezi hormonlarının ana maddesi kolesteroldür. Bu ana madde bir dizi kimyasal tepkime sonucunda hormona dönüşür. Kimyasal tepkimeler için gerekli enzimlerden birinin eksikliği, bütün üretim zincirinin durmasına ve son ürünün, yani hormonun yapılamamasına yol açar.

Olguların büyük bölümünde hastalık böbreküstü bezi kabuğunun her üç katmanına da yerleştiğinden böbreküstü bezi yetmezliği genel bir hormon eksikliği olarak ortaya çıkar.

NEDENLERİ

Olguların yüzde 70-80 ine Koch basilinin etken olduğu böbreküstü bezi veremi yol açar. Hastalık belirtilerinin görülebildiği ilerlemiş olgularda böbreküstü bezleri belli bir biçimden yoksun, san-gri renkli ve peynirimsi yapıda iki torbacık halini almıştır. Hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için veremin yol açtığı doku yıkımına bağlı bu yapı bozulmalarının böbreküstü bezlerinin yüzde 90 ma yayılması gerekir. Bundan da anlaşılacağı gibi böbreküstü bezlerinin yedek üretim kapasitesi çok geniştir. Bez dokusunun yaklaşık yüzde l0u sağlam kaldığı sürece yetmezlik belirtileri yalnız vücudun yüksek düzeyde hormona gereksinim duyduğu anlarda ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda böbreküstü bezleri organizmanın birden artan hormon gereksinimini karşılayamaz.

Böbreküstü bezlerinde verem akciğerlerdeki enfeksiyonu izleyen ikincil bir odak olarak belirir. Veremin yanı sıra kronik enfeksiyon hastalıkları, frengi, böbreküstü bezi tümörleri, bu doku hücrelerini yaygın yıkıma uğratan kloroform ve salvarsan gibi zehirli maddeler ve böbreküstü bezlerini besleyen damarların tıkanması da böbreküstü bezi yetmezliğine yol açabilir.

Bazen sorun başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Bu durumlarda hastalığın kökeni vücudun daha yukarısında yer alan merkezlerdir. Örneğin, etken beynin hipotalamus bölgesinde üretilen ve hipofiz bezini adrenokortikotrop hormon (ACTH) salgılamaya iten serbestleştirici faktör eksikliği olabilir. Hipofizin ACTH salgılayamaması böbreküstü bezlerinde doku gerilemesine yol açar ve böbreküstü bezi yetmezliğiyle sonuçlanır.

BELİRTİLERİ

Addison hastalığı ya da hipoadrenalizm adıyla bilinen böbreküstü bezi yetmezliğinin ilk belirtisi aşırı yorgunluktur. Hasta bitkinlik duyar ve ilerlemiş olgularda yataktan kalkıp yürüyecek gücü kendinde bulamaz. Gittikçe zayıflar. Tansiyonu sürekli düşük kalır. Hastalığın bütün bunlardan daha tipik belirtisi ise deri renginin koyulaşmasıdır (melanodermi). Deri özellikle yüz, el ve kollarda koyu, bronz bir renk alır. Elin üstündeki deri koyulaşarak pembemsi avuç içiyle belirgin bir karşıtlık oluşturur. Meme başları ve varsa yara izleri siyaha çalan koyu kahverengiye döner. Dişetleri, yanaklar ve üreme organlarında koyu renkli lekeler belirir. Erkeklerde cinsel güçsüzlük, kadınlarda adet düzensizlikleriyle birlikte özellikle koltukaltı ve dış üreme organları çevresinde kil dökülmesi hastalığın öbür belirtileridir.

Şimdi bu hastalıkta eksikliği duyulan hormonların yukarıda sıralanan belirtilere nasıl yol açtığına bakalım. Yorgunluk ve düşük tansiyon birbiriyle yakından ilgilidir. Her ikisi de su ve sodyumun böbrekler yoluyla dışarı atılmasını denetleyen aldosteron hormonunun eksikliğinden kaynaklanır. Aldosteron eksikliği nedeniyle su ve sodyumun boşaltım sisteminden dışarı atılması denetlenemeyen su kaybına, dolayısıyla da dolaşımdaki kan miktarının azalmasına ve tansiyonun düşmesine yol açar. Kilo kaybı bu bozukluğa ek olarak kortizol eksikliğiyle de ilgilidir. Kortizolun başlıca görevi proteinleri şekere dönüştürerek hücrelere enerji sağlamaktır. Addison hastalarında kortizol eksikliği nedeniyle kan şekeri normal düzeyin altına düşer. Bu durum bütün organizmayı olumsuz etkiler; hastanın yorgunluk duymasına da yol açar.

Deri renginin koyulaşması böbreküstü bezlerinin dışında gelişen bir belirtidir. Bu bezlerdeki işlev yetersizliği nedeniyle kanda kortizol miktarının azalması ön hipofizin sürekli uyarılarak aşırı ACTH salgılamasına yol açar. Aynı süreçte hipofizin orta lobu da etkilenerek, fizyolojik denge durumunda çok az önem taşıyan melanosit uyarıcı hormonu (MSH) salgılar. Bu hormon deri hücrelerindeki melanin adlı koyu renkli pigmentin artmasına ve deri renginin koyulaşmasına neden olur. Cinsel organlarla ilgili bozukluklar ve kıl dökülmeleri ise böbreküstü bezlerince salgılanan cinsel hormonların eksikliğinden kaynaklanır.

Yayılım şöyledir:
• Lokal; pelvik yapılara.
• Lenfatik; illiak ve paraaitik lenf nodlarına.

Hematojen; karaciğer ve akciğere.
Klinik olarak; hastalık sıklıkla ağrılı hematüri veya rekürren idrar yolu infeksiyonları ile prezente olur. Nadiren hidronefrozla prezente olurlar (üreler obstrüksiyonuna bağlı). Vezikokolik fistülden kay­naklanan pnömatüri veya vezikovajinal fistülden kay­naklanan inkontinans olabilir.
Tedavi tanı anındaki evresine bağlıdır;
• Sistoskopla diatermi; T1 ve T2 için (7 Kemo veya Radyoterapi)
• Radikal radyoterapi, sistektomi veya her kişinin kombinasyonu; T3 için
• Palyatif radyoterapi T4 için
Prognoz tümörün histolojik tipine ve yaygınlığına bağlıdır. Papiller, noninvaziv tümörlerin çok iyi prog-nozu vardır ama solid, invazıf urotelyal tümörlerin ortalama %35 5 yıllık yaşam oranı vardır.

Grade I (iyi diferansiye): Geniş papiller yapılar mevcuttur, invazyon yoktur.

Grade II (orta derecede diferansiye): Genellikle papiller, bazen invaziv patern izlenebilir. Hücreler atipik ve mitotik şekillerde artış var.

Grade III (Zayıf diferansiye): Yaygın olarak invaziv çoğunlukla solid lezyonlar. Hücreler pleomorfik birçok mitoz gösterir.

Mesane tümörleri vücutta gelişen tümörlerin°/o 3′ünü oluşturmaktadır. Mesane tümörlerinin % 95*inden fazlası epitel hücrelerinden kaynaklanmaktadır. Epitel hücrelerinden kaynaklanan tümörlerin ise % 75′i kanser, % 25′i ise iyi huylu papilomlardır. Mesane tümörleri 40 yaşından sonra ve özellikle de 60 yaşından sonra sık görülürler. Erkeklerde kadınlara oranla 4 kat daha sık olarak mesane tömürleri görülür.Bazı sanayi dallarında (örneğin boya, plastik , kauçuk sanayisinde) çalışanlarda mesane kanserlerine daha sık rastlanmaktadır. Çünkü bu gibi kimseler mesane için kanser yapıcı (karsinojen) olan bazı maddelerle yakın temas halindedirler.Bu maddelerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

Anilin boyalan, 2- aminoı-1-nafol, 4-amino-2 fenil, benzidin. Sözünü ettiğimiz son üç madde vücuda girmiş olan aromatik aminlerin vücut içinde metabolize edilmeleri sonucu oluşmaktadır.

Mesane kanserlerinde gelişen belirtileri şöyle özetleyebiliriz: îdrarda kan çıkması (hematüri), idrar etmede güçlük ve ağrı (dizüri), sık idrar etme (piüri).Mesane tömürlerinin tedavisinde tümörün cinsine özelliklerine ve hastanın durumuna göre, cerrahi, ışın ya da diatermi tedavisi uygulanır.

Fibroepitelyal polipler
Bunlar benign papiller tümörlerdir.

Malign ürotelyal tümörler
Bu tümörler üreterin transisyonel hücreli epitelinden gelişirler. Esas olarak çevresel ajanlar neden olur ve mesanede görülenler de aynıdır.

BELİRTİLERİ:

Sık idrara çıkma:
idrara çıkarken sancı duyma;
idrarda cerahat;
Akıntı (erkeklerde).

Hiçbir zaman uretriti ihmal etmeyin. Çok tehlikelidir çünkü belirtileri tedavisiz kaybolabilir. Vakaların çoğu cinsel ilişki ile geçer onun için partnerlere (eşlere) durumu bildirmek gerekir. Tedavi edilmediği zaman bel soğukluğu ve chlamydia mikropları sorunlar doğurur. Bunlar pelvisin iltihaplanması uretranın tıkanması kısırlık artrit menenjit ve kalbin iltihaplanmasıdır.

TEDAVİ

Tedavi sebebe göre yapılır. Chlamydia enfeksiyonu için 7 gün ağızdan Tetracycline gibi bir antibiyotik alınır. Bel soğukluğunun neden olduğu uretrit vakalarında penisilin kullanılır. Gonore (bel soğukluğu) arada sırada penisiline karşı direnir ve gerekli laboratuvar testleri yapıldıktan sonra değişik bir ilaçla tedavi yapılır. Diğer bakteriye bağlı enfeksiyonlar için de antibiyotik verilir.

Üreterin bu inflamasyonu genelde ascendan idrar yolu infeksiyonuna bağlıdır.
Neden olan mikroorganizmalar sistitdeki ile aynıdır.

Patogenez:

Çoğu vakada; alt idrar yolu infeksiyonu üretra ve mesaneye lokalize kalır. Bazen; organiz­malar üreterden yukarı doğru ilerler ve pelvi kalisiyal sisteme ulaşır. Böylece akut bakteriyel sistit; ascen­dan üreterit ve pyelit’e ilerler, (renal pelvis ve kalikslerin inflamasoynu).

Komplikasyonlar: Organizmalar renal parankime geçip akut pyelonefrit oluşturabilirler

Makroskopik olarak; lineer ülserasyonlar ve eritem vardır.

Mikroskopik olarak; mesane duvarı tüm kalınlığı boyunca fibrosis ve lenfositik infiitrasyon vardır.

Etyoloji

Bu durum en sık infeksiyonlarla oluşur ama bazen fiziksel ajanlarda neden olabilir. Mesela radyasyon veya mekanik irritan infektif

Nedenler:

• Bakteriyel infeksiyon: (en sık) genelikle gram negatif koliform basiller; örnek; E.co//ve Proteus ama streptokokus fecalis, pseudomonas aeruginosa ve stafilokoklar da sıktır.
• Viral infeksiyon; adenovirus çocukta hemorajik sis­tite neden olur.
• Parazitler: schistosoma haematobium, Afrika’da sıktır.
• Mantarlar: candida.

Risk Faktörleri:

• Üriner retansiyon: obstrüksiyona, mesane paralizisine, divertiküle, taşa, yabancı cisme, tümöre, uterus prolapsusuna bağlıdır.
• Komşu yapıların infeksiyonu örneğin; prostatit, üretrit ve kolonun divertiküler hastalığı.
• Diabetes mellitus
• Hamilelik
• Travma mesela kateterizasyon

infeksiyon Yollan:

• Ascenden infeksiyon (en sık); üretral infeksiyondan veya bakterinin direkt olarak üretradan mesane­ye ulaşması mesela kateterizasyon esnasında,
• Descendan infeksiyon: böbrekten mesaneye renal tüberküloz,
• Direkt olarak ulaşması: komşu organlardan, mesela divertikülit.
• Hematojen: nadir
• Lenfatik: çok nadir

Makroskopik olarak; ödem ve eritemle beraber akut inflamasyon vardır. Daha sonra mesane mukozası ülsere olur.

Mikroskopik olarak; mukoza akut inflamatuar hücrelerce infiltre olmuştur.

Klinik Görünümü; idrar yolu infeksiyonları aşağıda­ki şekillerde prezente olabilir;
• Mikturisyon bozuklukları: sıklığı artar, urgency olur, dizüri, hematüri ve inkontinans.
• Sağ iliak fossada, böğürde, suprapubik bölgede ağrı.
• Pireksi.

Araştırılması Gerekenler: orta akım idrarının incelen­mesi, ciddi bakteriüri ve piürinin araştırılması.

Tedavi:
• Organizmaları yıkayıp atmak amacıyla sıvı alımının artırılması.
• Antibiotik tedavisi örnek; trimethoprim.
• Altta yatan nedenlerin tedavisi mesela obstrüksiyon.

Sekeller:
• Rezolüsyon (sık)
• Kronikleşme; eğer altta yatan neden tedavi edilemiyorsa.
• Pyelonefrit ve ilişkili komplikasyonların oluşumu.