Beyin Absesi
Beynin ciddi fokal infeksiyonudur ve tipik olarak 1-2 cm çapa sahiptir. Serebrit parankim inflamasyon alanı olarak başlar ve çevresi ödemli, duvarları giotik, içi püy dolu kavite oluşur. Çoğunlukla kafa içi basıncının artmasına yol açar.
Beyin abselerinin etyolojisi aşağıda belirtildiği gibidir:
• Orta kulak infeksiyonu (%60): temporal lob ve serebellar abse
• Frontal sinüzit (%20): frontal [...]
Aseptik (viral) menenjite Sıklıkla etken olan organizmalar
Sık görülen etkenler enteroviruslar (örn: Echovirus, coxsockie virüs, polio virüs) ve kabakulak virüsüdür.
Hastalık klinikte ani başlayan baş ağrısı, irritabilite ve hızla gelişen meningeal irritasyon bulgularıyla kendini gösterir.
Tanı ve yaklaşım-BOS’ta aşırı lenfosit görülür fakat glukoz ve protein konsantrasyonları normaldir.
Tedavi semptomatiktir
Prognoz-Sıklıkla özgün tedavi verilmeden tam iyileşme sağlanır.
Aseptik (viral) menenjit
Menenjitin en sık sebebidir.
Benign ve kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır ve genellikle bakteriel menenjit kadar ciddi seyretmez. Kızamık veya kabakulak gibi viral infeksiyonların bir komplikasyonu olarak oluşabilir.
Akut pyojenik (bakteriel) menenjit
Bu leptomeninkslerin (pia ve araknoid mater) ve BOS’un infeksiyonudur ve diffüz olarak tüm meninksleri ve subaraknoid aralığı etkiler. Tipik olarak bu duruma yol açan organizmalar yaş grupları arasında değişiklik gösterir.
Klinik bulguları baş ağrısı, sersemlik, kusma, ateş ve ense sertliğidir.
Komplikasyonlar
• Ventrikülit
• intraserebral Abse
• Serebral infarkt
• Subdural ampiyem
• Epilepsi
Tanı ve yaklaşım – [...]
Hipertansif serebrovasküler hastalık
Sistemik hipertansiyon santral sinir sistemini şu şekillerde etkileyerek nörolojik disfonksiyona yol açabilir:
• Geniş serebral damarlarda aterom, serebral kan akımında otoregulasyon bozulmasına yol aaçar.
• Anevrizma, hem sakküler olanlar hem mikroanevrizmalar spontan intraserebral kanamaya yol açabilir.
• Ensefalopati, patogenezi kesin olmamakla beraber kan beyin bariyeninin tahribi zorlu serebral hiperfüzyona yol açabilir.
Subaraknoid kanama
Herhangi bir yaşta olabilir fakat 20-40 yaş grubunda ölümlerin ve disabilitenin önemli bir sebebidir. Subaroknoid kanamaların büyük çoğunluğu, villis poligonundaki majör serebral damarların proximal dallanma noktalarında oluşan sakküler berry anevrizmalarından meydana gelir.
Anevrizmalar populasyonda %1-2 oranında görülür fakat yaşlılarda daha sıktır ve hipertansif hastalar normotansiflere göre anevrizma sahibi olmaya daha meyillidirler.
Klinik tablosu, ani başlayan şiddetli başağrısını [...]
Atravmatik kanama Intraserebral kanama
İntraserabral kanamaların büyük çoğunluğunun hipertansiyon ve diabetik vasküler hastalıkla beraber görülen Charcot-Bouchard mikroanevrizmalarından köken alıdığı düşünülmektedir. Kanama en sık olarak bazal ganglion (%80) beyin sapı, serebellum ve serebral kortekste olur.
Sonuçta oluşan hematom yer kaplayan lezyon olarak davranıp kafa içi basıncın artmasına ve herniasyona neden olur. Klinik tablo sıklıkla serebral infarkttan ayrılamaz. Fakat kafa içi basıncının [...]
İskemi mekanizmaları
iskemi:
• Vasküler hastalık-örn: tromboz, embolik oklüzyon veya vaskülit,
• Kardiyak hastalık-örn: uzamış hipotansiyon veya kardiak emboiizm,
• Travmavasküler oklüzyon veya ruptüre yol açan kafa yaralanmaları yoluyla oluşabilir.
Hipoksi, iskemi ve infarkt
Serebral infarkt, bir serebral arterial dalın kanlandırdığı alanda azalmış oksijen (ve glukoz) teminine bağlı nekroze fokal alan oluşturma sürecidir.
infarktın iki temel sebebi vardır:
• Hipoksi: Dokulara yeterli kan gitmesine rağmen oksijen temininin azalması, örn: respiratuar arresti takiben.
• iskemi: Genellikle bir kan damarının obstrüksiyonu veya daralması sonucu dokunun kanlanması hiç yoktur veya çok [...]
Serebrovasküler hastalık
Serebrovasküler hastalık, Birleşik Krallıkta üçüncü sıradaki ölüm sebebidir:
İnme serebravasküler hastalığın sık rastlanan bir sonucudur ve dakikalar zarfında nörolojik defisitin oluştuğu ve bunun 24 saatten uzun sürdüğü ani olay olarak tanımlanır.
Eğer SS rahatsızlığı 24 saatten kısa sürede so-lanırsa, bu durum geçici-Transient iskemik Atak (TIA) olarak adlandırılır.
insidansı yılda 1000′de 1-2′dir, yaşlılarda daha sıktır, erkekleri kadınlarda daha fazla [...]
Spinal kord yaralanmaları
Spinal yaralanmalar en çok 40 yaşının altında erkeklerde görülmektedir. Trafik kazaları bu türden kazaların %80′inden fazlasının sebebidir.
iki tür spinal kord yaralanması vardır:açık ve kapalı.
Açık yaralanmalar
Nadirdir ve spinal kord ve sinir köklerine direk travmadır. Perforan (yani: geniş yarılma ve kanama) veya penetran (yani: tam olmayan kord transeksyonu ile Brown Sequard Sendromu) olabilir.
Kapalı yaralanmalar
Bu tip yaralanmalar çoğunluktadır [...]
İntraserebral kanama
Yaralanma anında intrensik serebral damarların direk ruptürüne bağlıdır.
Oluşan hematomlar üçe ayrılır:
• Soliter (Tek): Kortikal kontüzyo ile beraber olur, frontal ve temporal pollerde sıktır.
• Multipl (çoklu): Ciddi kontrkup lezyonlarla beraber olur: çoğunlukla ölümcüldür.
• Yarılmış lob: Subdural hematomla devam eden intraserebral veya intraserebeller hematom; en sık temporal ve frontal loblarda, hızla öldürür.
Subaraknoid kanama
Arterial ruptür, çoğunlukla beynin yüzeyel kontüzyonları veya laserasyonununa ikincil olur.
Az miktardaki kan araknoid granülasyonlardan yokedilebilir iken, daha geniş kanamalar araknoid fibrozise dolayısıyla meningeal irritasyona yol açar ve kafa içi basıncı artar. Hipertansiyon, anevrizma, embolizm veya infarkt sonucuda oluşabilir.
Akut subdurai kanama
• Ciddi kafa yaralanması, subaraknoid kanama ve serebral kontüzyon ile beraberdir.
• Kafa içi basınçta hızlı artışla gelir.
Kronik subdurai kanama aşağıdaki özelliklere sahiptir:
• Küçüklerde ve yaşlılarda daha sıktır.
• Genellikle minimal travma veya, subdurai boşluğun genişlemesi dolayısıyla köprüleşen venlerin ruptürüne yoi açacağı için, serebral atrofi (yaşlılarda) sonucu oluşur.
• Kan tipik [...]
Subdurai kanama
Kanama dura ile araknoid zarın dış yüzeyi arasına olur. Çoğunlukla küçük köprüleşen venlerin veya venöz sinüslerin rüptürüne bağlı oluşur. Dura ve araknoidlerin gevşek temasına bağlı olarak, sonuçta oluşan hematom, sıklıkla çok büyüktür.
Subdurai kanama akut veya kronik olabilir.
Extradural (epidural) kanama
Tüm kafa travmalarının %2’sinde, ölümcül vakaların %15′inde görülür. Kanama kafatasıyla dura arasındadır ve yavaş yavaş durayı kemikten soyarak geniş, fincan tabağı şeklinde hematom oluşturur.
Travmatik vasküler yaralanma
Kronioserebral travma sonucu kanamalarda sıklıkla mortalite yüksektir ve beyni çevreleyen potansiyel boşlukların birinde veya birkaçında oluşabilir,
örn: ekstradural ve subdurai.
Diffüz aksonal yaralanma
Bu durum açısal akselerasyon (ivmelenme) veya deselerasyon (ivme kaybetme) sırasında kafatası içinde beynin rotasyonei hareketlerinin sonucu olarak ortaya çıkar. Çoğunlukla bir kafatası kırığı veya serebral kontüzyon olmadan oluşur,
iki temel özelliği vardır:
• Korpus kallozumda ve beyin sapının dorsolateral kadranında küçük hemorajik lezyonlar (makroskobik).
• Axonların yaygın zedelenmeleri (mikroskobik).
Bu tip yaralanma, tüm ciddi kafa travması geçiren [...]
Kontüzyo tipleri
• Kırık kontüzyonu: Kırık bölgesinde olur.
• Darbe (kup) kontüzyonu: Vurma/çarpma noktasında olur, kırık yoktur.
• Kontrkup kontüzyonu: Vurma/çarpma noktasının tam zıt bölgesinde olur.
• Herniasyon kontüzyonu: Hipokampüs ve serebellar tonsiller veya her ikisi de sıkıştığında ve sırasıyla tentorium ve foramen magnumun serbest kenarıyla ezildiğinde görülür.
• Kayıcı kontüzyon: Serebral hemisferlerin üst kenarlarında olur; genellikle beynin rotasyonel hareketlerinden duranın [...]
Kontüzyon ve leserasyonlar
Kontüzyon, kan extravazyonunun olduğu bir yaralanmadır ve piaaraknoid sağlamdır. Laserasyonda ise piaaraknoid yırtıktır.
Her ikiside yaralanma anında oluşmuş fokal tipte beyin hasardır, bitişik kemiğe beyin çarpmasında dolayı oluşur. En sık frontal ve oksipital pollerde olur ve başlıca girusların (krest) tepelerini etkiler. Her iki lezyon da tipik olarak hemorajiktir.
Parankimal hasar Konküzyon
Göreceli olarak önemsiz bir çarpma/vurmayı takiben oluşan temporal nöronal disfonksiyona bağlı ani geçici bilinç kaybı. Çarpma/vurma zamanında, kafa içinde çok büyük fakat kısa süreli bir basınç artışı dolayısıyla olur. Tam iyileşme genellikle sağlanmasına rağmen tekrarlayan konküzyonlar kalıcı beyin hasarına yol açabilir.
Kafatası kırıklarının diğer tipleri
• Penetran: dura yaralanmasına bağlı olarak artmış infeksiyon riski.
• Bileşik: skalp laserasyonu ve dura yırtıklarına bağlı olarak artmış enfeksiyon riski.
• Çökme: artmış epilepsi riski.
• Ezilme (fragmante): artmış masif beyin hasarı insidansı.
SSS’nin travmatik hasarları Kafatası kırıkları
Kafatası kırıkları fatal kafa yaralanmalarının/yaklaşık %80′inde oluşur. Kafatası kırığı olan vakalarda intrakranial hematom riskinin artmış olması (kırık olan her 4 vakanın birinde hematom varken, kırık yoksa bu oran 6000′de birdir) kafatası kırıklarına boşuna bu kadar önem verilmediğini göstermektedir. En sık olarak kafatası tavanındaki lineer kırıklar görülür (%62); böyle kırıklar kafatası tabanına kadar uzanıp kraniel [...]
İskemi ve hipoksi
iskemi ve hipoksi ciddi perinatai beyin hasarının başlıca sebepleridir.
Perinatai hipoksi çoğunlukla doğum travmasıyla ilişkili asfiksiye bağlıdır, perinatai iskemi ise çoğunlukla intrakranial kanamalar nedeniyledir.
Prematüre infantlar, muhtemelen inutero hipoxi/iskeminin yol açtığı serebral dolaşım bozukluklarına bağlı olarak intrakraniyel kanama geliştirme yönünden yüksek duyarlılığa sahiptirler.
Zamanında doğmuş infantlarda, zor doğumlarda küçük hematomların oluştuğu intrakranial kanamalar olsa da bu günümüzde gelişmiş [...]
Serebral palsi
Serebral palsi, beyin motor bölgelerin tutan beyin malformasyonu veya hasarını tanımlar. Çocuklarda görülen sakatlığın başta gelen nedenidir, 1000 canlı doğumun 2’sinde görülür. Hasar fetal hayatta oluşabilir, doğumla ilglii olabilir veya post natal dönemde meydana gelebilir




