Kanamanın durmasında rol oynayan faktörler. Basit bir kanama,
a) Kanın pıhtılaşma özelliği
b) Damar endotelinin empermeabl oluşu
c) Damarların refleks olarak büzülmesi
gibi faktörler sayesinde durur. Şu halde hemostazda vasıf olarak ayrılabilen 3 safha vardır diyebiliriz.
I — Periatal safha: Yaralı damar retrakte olur.
II — Plaket safha: Yaralı endotelle temas eden trombositler kü­melenirler. Beyaz trombüs yaparlar. Böylece kanamayı önleyen bir buşon teşekkül eder. Bu kümelenmeden önce plaketler sayısız en­zimler çıkarırlar. Bunlardan en önemli faktör protromboplastikdir.
III — Plasmatik safha: Bu safhada koagulasyon tamamlanır. Kırmızı trombus teessüs eder.
Kanın şekilli elementlerinden olan ve pıhtılaşmada önemli rol oynayan trombositler milimetre küpte 250000 – 300000 kadardır. Trombositler damardan çıkınca kümeler yaparak damarın iç kıs­mını tıkayan beyaz trombus yaparlar. îlk fibrin ağı bundan çıkar. Damar dışında çabuk parçalanırlar. Bu parçalanmadan tromboki-naz meydana gelir. Trombositlerin bundan başka şu özellikleri var­dır.
a) Koagulumu sertleştirmek
b) Koagulumu büzmek
c) Damar daraltıcı bir madde vermek
ç) Damar endotelinin kolloidal halinin korunmasını temin et­mek
Travmatik kanamalarda sebep damar yırtılmasıdır. Diğer ka­namalarda ise aşağıda belirtilen 3 faktör rol oynayacaktır.
I — Koagulasyon mekanizmasında bozukluk vardır. II — Damar endotelinde bozukluk vardır. III — Trombositer seride eksiklik vardır.
Günlük pratikte bu üç patojenetik faktörü biribirmden ayırt etmek oldukça güçtür. Bunları biribirinden. ayırt etmek için şu test­lere başvurulmalıdır.
I — Kogulasyon bozukluğunu tesbit için yapılan testler:
a) Koagulasyon müddetinin ölçülmesi: Cam bir kapta zeytin­yağı altında pıhtılaşma süresi tesbit edilir. Normalde 6-8 dakika­dır.
b) Heparin tolerans testi:
c) Protrombin miktarı: ‘ ç) Fibrinojen miktarı tayini:
d) Pıhtı retraksion zamanı:
II — Damar endotel bozukluğu için yapılan testler:
a) Rumpel – Leede: Lacet veya Turnike testi: Kola turnike tat­bik edilir. Sıkılır fakat sıkma esnasında nabız kaybolmamalıdır. 5 dakika beklenir. Normal şahısta hiçbir değişiklik olmaz. Kanamaya istidadı olanlarda turnikenin altındaki bölgede Peteşiler ortaya çıkar. Peteşilerin fazlalığı, kanamaya istidatla orantılıdır. Endotel bo­zukluğunu gösteren esaslı bir muayene usulüdür. Kızıl, Scorbut, kronik nefrit ve hipertansion ve adetlerden önce müsbettir.
III — Trombositlerle ilgili araştırmalar a) Trombosit sayımı: Normalde trombosit milimetre küpte 250000-300000 dir.
b) Kanama müddeti: Parmak ucu delinir, yarım dakikada bir süzgeç kağıdı ile kan damlası alınır. Kanamanın kesilmesi normal­de 1-3 dakikadır.