Kırık belirtileri:
Her kırıkta olduğu gibi ağrı başlangıçta sahneye hakimdir. Ağrı spontan olduğu gibi provoke de olabilir. Kırık sebebiyle fonsion nok­sanlığı vardır. Hasta konuşma, çiğneme ve yutma hareketlerinden kaçınır. Bu hareketler ağrılıdır. Çene kemiğinde deformasyon mev­cuttur. Dişlerin artikülasyonu bozulmuştur. Muayene esnasında çe­nede gayrı tabii hareket tesbit edilir. Bu esnada kırık fragmanları­nın biribirine sürtmesinden ileri gelen krepitasyon duyulur. Bazı va­kalarda travmaya bağlı olarak ödem ve ekimoz görülür. Fonktion eksikliği veya yokluğuna bağlı olarak ağız hijyeninde ileri derecede bozukluk dikkati çeker. Fontionun ileri derecede bozulduğu durum­larda tükrük ifrazının konuşurlardan aktığı müşahade edilir. Açık kırıklarda kırık fragmanları görülür. Kırıkla birlikte cilt ve mukoza ezik, kesik veya yırtıkları da görülebilir. Büyük damarlar leze olmu­şa kanamalar dikkati çeker. Travma çok şiddetli ise hastada beyin sarsıntısı belirtileri müşahade edilir.
Tedavi: Yaralı görülür görülmez, kanama varsa durdurulur.
Şok mevcut ise, tedavi edilir. Enfeksiona mani olacak cerrahi ve tıbbi tedbirler alınır. Ağız, boğaz ifrazatı temizlenir ve solunum pasajı temin edilir. Bu ilk tedbirler alındıktan sonra kırığın tedavisine
geçilir.
Alt çöne kırıklarında, vakasına göre değişmek üzere, protetik veya cerrahi usullerle tesbit yapılır.
1 — Protetik tesbit: Alt çene kırıklarında 3 çeşit tesbit usulü vardır. ,
a) întra oral tesbit ^
b) Ekstraoral tesbit
c) İntra ve ekstraoral tesbit
İntra oral tesbit için resimde görüldüğü gibi hazırlanmış ark­lar kullanılır. Alt ve üst çeneye tatbik edilen arklar dişler arası me­safeden geçirilen ince teller aracılığı ile çeneye tesbit edilir. Arkın tesbiti esnasında kırık fragmanları karşı karşıya getirilir. Arkların çeneye tesbit işlemi bitirildikten sonra arkların üzerinde bulunan çı­kıntılara biri alt diğeri üste konmak kaydı ile lastik rondeller geçiri­lir ve böylece alt çene üst çeneye tesbit edilmiş olur. Ekstra oral tes­bit tek basma çok smırh vakalarda kullanılabilir. Alt çene kırığı ile birlikte bulunabilen üst çene kırıklarında intra oral tesbitle birlikte ekstraoral tesbit birlikte kullanılır.
Kırıklarda tesbit süresi, şahsın yaşı, beslenme durumu ve kırı­ğın durumu ile ilgili olarak değişmekle beraber genellikle 30-45 gün­dür.
2 — Cerrahi yolla tesbit: Çenesi kırılan hastanın alt çenesinde diş mevcut değilse yukarıda tarif edilen tesbit usullerinden istifade edilemez. Hastanın kullandığı bir protezi mevcutsa bundan kontan-sion vasıtası olarak istifade mümkün ise de alınacak neticelerden şüphe etmek gerekir. Böyle vakalarda kırık uçlarının tel veya ma­deni plaklarla tesbit edilmesi icap eder.