Kız çocuklarında överlerin büyüme ve olgunlaşması
Doğumda överlerin ağırlığı 0.5 g kadardır. Överde oosit sayısı tamamlanmış durumdadır. Oositlerin etrafı tek bir hücre tabakası ve bazal membran ile çevrilidir cprimordial follikül). 7. Fetal aydan başlayarak primordial folliküller teker teker ve sürekli olarak olgunlaşmaya başlar. Ergenlik öncesinde olgunlaşma süreci, primordial follikülde oosit çevresinde hücre proli ferasyonu (zona granulosa) ve oosit ile zona granulosa arasında açık bir alan (zona pelluci da) oluşumuna kısıtlıdır. Kız çocuklarında ilk adet kanaması (menarş) başlayana kadar över folliküllerinin olgunlaşması ovülasyon evresine ulaşmaz ve follikül erken dejenerasyona uğrar. Dejenerasyona uğramış (atretik) folliküller överde birikir. Menarşta över ağırlığı 4 5 g kadardır ve över dokusunun bir bölümü atretik foîlikül lerden oluşmaktadır.
Menarş olayından daha önce, ergenliğin başlangıcında, olgunlaşan folliküllerde büyüme, ergenlik öncesi yaşlara kıyasla daha belirgin olmaya başlar ve estrojen salgısı artar. Menstrûel sikluslarm başlaması ile her siklusta, büyüyen birkaç follikülden bir tanesinin büyümesi diğerlerinden fazla olur. Bu foîlikül olgunlaşmasını tamamlayarak parçalanır ve oosit överden dışarı atılır (ovülasyon). Ancak, menarşı izleyen ilk 1 2 yılda henüz her siklusta foîlikül olgunlaşması tamamlanarak ovülasyona erişmez (anovülatüar siklus). Bu nedenle bu dönemde gebelik olasılığı azdır.
Oositin överden atılmasını izleyerek folıikü lün yapısı değişir ve corpus luteum’a dönüşür. Döllenme olmazsa corpus luteum bir süre sonra dejenere olur ve corpus albicans adını alan bağ dokusu kalıntısına dönüşür.
Her menstrûel siklus, follikülün olgunlaşma evresi (folliküler evre), ovülasyon evresi (siklus ortası) ve €orpus luteum veya luteinizasyon evresi (luteal evre) olmak üzere üç evreden oluşur. Menstrûel siklus histolojik ve hormonal değişiklikler ile birliktedir
Siklusun sonunda, adet kanamasının başlaması ile birlikte estrojen düzeyinin de düşük olması nedeniyle negatif feedback mekanizması harekete geçer ve fsh salgısı artar. Fsh artışı foîlikül olgunlaşmasını uyarır, plazma estrojen düzeyi yavaş yavaş artmaya başlar. Estrojenin artması ile bu evrede fsh da bir azalma görülür (negatif feedback). Buna karşın bu evrede yavaş
Olarak artan estrojen düzeyi, pozitif feedback etki ile lh salgısında yavaş bir yükselmeye yol açar.
Belirli bir düzeye erişince gerek lh, gerekse fsh salgısı üzerine pozitif feedback etkisi başlar ve her iki gonadotrop hormonun salgısında belirgin bir «siklus ortası» artış görülür. Aynı zamanda estrojen düzeyi hızla düşer ve birkaç saat gibi kısa bir süre sonra ovülasyon olur. Parçalanan follikülde lh etkisiyle luteinizasyon başlar, follikülden progesteron ve estrojen salgılanır, her iki hormonun plazma düzeyleri yükselir. Progesteron ve estrojenin negatif feedback etkisi ile gonadotrop hormon salgısı baskılanır, lh ve fsh düzeyleri düşer. Döllenme olmazsa, ovülasyonu izleyen 8 10 gün sonunda corpus lu teum dejenerasyona uğrar ve corpus albicans’a dönüşür, plazma progesteron ve estrojen düzeyleri düşer ve menstrüasyon ile yeni bir siklus başlar.








Leave a Reply