Lipoproteinler

Lipoproteinler trigliserid, fosfolipid ve koles­terol gibi yağların proteinlerle (apoprotein) yap­tıkları çeşitli bileşimlerdir. Vücut sıvılarında eriyebilme özellikleri vardır.

Lipoproteinler karaciğerde, daha az olarak da barsaklarda sentez edilirler. Hücre ve organel cmitökondria) membranlarmda ve kanda bulu­nurlar. Elektroforetik mobilite ve yoğunlukları­na göre sınıflandırılırlar:

1. Şilomikronlar : şilomikronlar en düşük dansiteli lipoproteinlerdir. Fosfolipid ve protein ile çevrilmiş trigliseridlerden oluşurlar. Bileşim­lerinin % 90 ı trigliseriddir. % 5 7 oranında fos­folipid, % 1 2 protein ve % 4 kolesterol içerirler. Şilomikronların içerdikleri az miktarda protein, apolipoproteinlerden oluşur. Farklı apolipopro teinler vardır ve bunlar lipoprotein metaboliz­masında önem taşırlar. Şilomikronlarda bulu­nan başlıca apolipoproteinler, apolipoprotein a ve b dir.

Şilomikronlar, barsaktan emilen yağları ta­şıyan lipoproteinlerdir. Vücutta yağ transpor tunda önemli rolleri vardır. Lipidlerin barsaktan emilimi sırasında barsak mukoza hücreleri tara­fından yapılarak lenf sıvısına ve ductus thora cicus yoluyla dolaşıma geçerler. Lenf ve kandaki şilomikronlar başka apolipoproteinleri de ala­rak (başlıca c ve e) karaciğere taşınırlar veya lipoprotein lipaz (lpl) etkisiyle parçalanarak vücut yağ depolarına geçerler. Lipoprotein lipaz enzimi triglis er idleri ve fosfolipidleri yağ asitle­rine ve gliserole hidrolize eder. Şilomikronların karaciğerde yıkımı da bu enzim etkisiyle olur.

Şilomikronlar oldukça iri moleküllerdir. Bek­letilen kan serumu üzerinde bir tabaka oluştu­rurlar, yağdan zengin bir öğünden sonra plaz­maya süt gibi bir görüntü verebilirler.

  1. 2. Çok düşük dansiteli lipoproteinler (vldl) veya pre beta lipoproteinler ; diyetle alman glükoz ve serbest yağ asitlerinden kara­ciğerde sentez edilirler. Yağ dokusunun kapiller lerinin endotel tabakasında, ayrıca kalp ve iske­let kaslarında bulunan lipoprotein lipaz (lpl) etkisiyle bu lipoproteinler parçalanarak büyük bölümü yağ deposuna katılır, küçük bir bölü­mü ise karaciğer tarafından tutularak düşük dansiteli lipoprotein (ldl) sentezinde kullanılır. Bu grup lipoproteinler % 50 oranında triglise rid, daha az protein (% 8), kolesterol (% 23) ve fosfolipid  (% 19)   içerirler.
  2. şük dansiteli lipoproteinler (ldl) ve­ya beta lipoproteinler: en fazla protein (% 33) ve kolesterol (% 43), daha az oranlarda trigli serid (% ıo) ve fosfolipid (% 14) içerirler. Elek trof orezde beta globülinler ile birlikte hareket et­tiklerinden beta  lipoproteinler olarak da bilinir­ler. Ldl önemli bir kolesterol kaynağıdır.
  3. 4. Yüksek dansiteli lipoproteinler (hdd veya alfa lipopr ot emler .  Fazla oranda protein (%50), düşük konsantrasyonda trigliserid (%6), kolesterol (%25) ve fosfolipid (%24) içerirler. Karaciğer ve barsakta sentez edilirler. Hdl ko­lesterolün hücreden dolaşıma taşınmasında rol alır. Elektroforezde alfa globülinler ile birlikte yer aldıklarından alfa lipoprotein adını taşırlar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ