Burada, taşların ana bileşeni safra pigmentidir (kalsiyum bilirubinat). Tipik olarak kronik hemolizisi olan hastalarda bilirubin yapımındaki artışa bağlı olarak bulunur, pigment taşları tipik olarak siyahtır. Batı Dünyasında pigment taşlarının en sık nedeni herediter sferositoz ve orak hücreli anemidir. Uzak Doğu’da, kahverengi pigment taşları biliyer para­zitlerle ilişkilidir.
Safra taşları asemptomatik (%80′inin semptomu yoktur), semptomatik (ağrı ve diğer semptomlar) veya komplike olabilirler.
Ağrının özellikleri:
• Ağrı %80 epigastrium’da, %20 sağ üst kadran­dadır; nadir olarak sol üst kadran ve alt göğüs böl­gesindedir.
• Arkaya yayılır
• Şekli: Değişen yoğunlukta şiddetli sıkıştırıcı bir ağrıdır (biliyer kolik).Taş safra kesesinin içine geri düşünce veya koledok kanalına düşünce geçer.
• Ani başlar.
• 2 saat kadar sürer.
• Yemekle agreve olur ve tipik olarak yedikten yak­laşık 30 dakika sonra başlar.
Komplikasyonları:
• Kolesistit: Taşın safra kesesinin boynunda veya sistik kanalda takılıp kalmasıyla oluşan safra kesesi inflamasyonudur.
• Sarılık: Taşın koledok kanalında kalmasıyla biliyer obstrüksiyon oluşması (koledokolitiasis)
• Kolanjit: Genellikle taşın safra kesesi kanalının distalinde takılması, biliyer obstrüksiyonun bakteriyel infeksiyonla komplike olması sonucu gelişir.
• Pankreatit: Taşın pankreatik kanal ağzının distalinde takılması sonucu gelişir.
Laboratuvar testleri:
• Karın grafisi: taşların %10-20’si kalsifiye olmuştur.
• ERCP
• Perkütan transhepatik anjiogram
• Ultrason (en iyi yöntemdir) Yaklaşım:
• Cerrahi (kolesistektomi)
• Safra asitleri (kenodeoksikolik veya ursodeoksikolik asit): yeni taşların oluşumunu önler ama hali hazırda bulunan taşları çözmez.
• Litotripsi: Cerrahiye uygun olmayan hastalarda kul­lanılır,