SALEP YUMRUSU

(La. Tuber Salep, Al. Salepknollen, Fr. Tubercule de salep, İn. Salep root)

Değişik Orchis, Ophrys, Dactylorhiza ve diğer cinslere ait türlerin (Orchidaceae) çiçek açma mevsiminde toplanıp, haşlandıktan sonra güneşte kurutulmuş yumrularıdır. Salep elde edilen türler yum-rulu, çiçekleri böcek biçiminde, çok yıllık otsu bitkilerdir (Resim; 59). Bilhassa kireçli topraklarda yetişirler.

Salep Anadoluda genellikle yumrusu toparlak olan türlerden (Orchis ve Ophrys türleri) elde edilmekte ise de Doğu Anadoluda yumrusu dallı olan türlerden (Dactylorhiza türleri) de yararlanılmaktadır. Salep elde etmek için Muğla bölgesinde biltıassa Orchis anatolica Boiss, ve O. italica Poiret, Kastamonu bölgesinde ise O. mascula L. ve O. purpurea Hudson türlerinin yumruları toplanmaktadır (4-7).

! – Yazıuoğlu, T.: Türkiyenin nebatî yağ zenginliği. Türkiyenin yağ, tohum ve meyvelerile nebati yağlan üzerinde tecrubi arttırmalar – Ankara Y. Zir. Enst. Derg. 2: 68ü (1945).

2 – Yazıcıoğlu, T.: Eine Studie über dic Zusammensetzııng der Früchte der türkischen Pıstazienarten-Zeit, Fette und Seifen 52:

89 (1950).

3  – Ayfer, M: aynı yayın.

4 – Büytop. T. ve Sezik, E.: Türk salep çeşitleri üzerinde araştırmalar – İstanbul Ecz. Fak. Mecm. 4; 61 (1968).

5  – Baytop, T.: Çayır salebinin menşei – İstanbul Ecz. Fak. Mecm. 4: 69 (1968).

6  – Sczik. E.: Türkiye’de Orchidaceae familyası – IV. Bitkisel İlâç Hammaddeleri Toplantısı, bildiriler 77, Eskişehir (1983).

7 -. Sezik, E.: Orkidelerimiz 141, İstanbul (1984).


durma yapımında kullanılmaktadır. Bu türlerin yumruları İğne biçiminde kristaller ve az miktarda, küçük taneler halinde (çapları 18-28 mikron) nişasta taşımaktadır. Müsİlaj taşıması nedeniyle dondurmaya iyi bir kıvam verir.

İstanbul piyasasında hakiki salep yanında aşağıdaki isimler altındaki maddeler de satılmakta ve salep yerine kullanılmaktadır.

Adi salep: Kütahya bölgesinden gelir. Beyaz renkli bir tozdur. Bol miktarda nişasta taşımasıyla (45-55 mikron çapında) mikroskopta kolayca tanınır.

Sun’i salep: Beyaz renkli ve çok ince bir tozdur. Nişasta ve kristal taşımaz. Suda kolaylıkla şişerek müsüajımsı bir kitle vermektedir. Avrupadan (Almanya) ithal edilmektedir. Eczacılık sanayiinde stabilizatör olarak kullanılan bir bileşiktir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ