Semptomatoloji: Hastalık daha ziyade ergin yaş hastalığı olup kırk yaşın üzerindeki şahıslarda görülür Cins itibariyle kadınlarda daha s:k görülür. Hastalık başlangıçta kısa süreli ve gıinde ancak bir kaç defa gelen ağrı ile kendini belli eder. Ağrı vasıf itibariyle in-tennittandır. Ani, süratli gelir, adeta yıldırım çarpmasına benzeti­lebilir. Başlangıçta bir iki saniye sürer. İleri safhalarda bu süre de uzar. Ağrı periodları dışında hasta normaldir. Fakat ağrmın gelme­si ihtimali hastayı huzursuz yapar. Başlangıçta hastalık trigeminu-sun bir dalında iken sonraları diğer dallarda hastalığa yakalanır Bir süre sonra trigeminusun dışındaki diğer sinirler de afete iştirak eder­ler. Bunun neticesi olarak spazm fasyal görülür, daha ileri safhada yüzün bir yarısında klonik hareketler ortaya çıkar, ağrı krizleri es­nasında klonik hareketler müsahade edilir. Bu motor bozukluğa va-zomotor bozukluklarda ilave olur: Hipersekresyon, yüz kızarması gi­bi. Krizler esnasında göz yaşı ifrazı, tükrük ifrazı artar, yüz kızarır. Bazı vakalarda ağrı krizlerini dokunma, konuşma, • soğuğa maruz kalma gibi provaktörlerle ortaya çıkarmak mümkün olur. Bu pro-vakatör ajanlar, hasta tarafından bilindiği için mümkün mertebe bu tip şeylerden kaçınır.
a) Hissi safha: Yalnız ağrı vardır.
b) Motor safha: Ağrıya yüz adalelerinin spasmı da iştirak et­miştir (tic douleurose)
c) Vazomotor safha: Hissi ve motor safhaya sempatiklerin iş­tiraki neticesi göz yaşı ve tükrük ifrazının zuhur edip art­tığı müsahade edilir.
Motor safhada fasialis de afete iştirak etmiştir. Vazomotor saf­ha yani en ileri safhada ise krizler esnasmda hastanın göz yaşları­nı zaptedenaediği ve tükrük ifrazının arttığı görülür.
Nöbetler uzun veya kısa fasılalarla tekrarlar. Başlangıçta sey­rek olan krizler gittikçe sıklaşır.
Muayene: Walleks noktaları dokunmakla hassastır. Muayenede:
a) Ağrının yeri
b) Ağrının özelliği ve ritmi
c) Ağrının şiddeti

d) Ağrının devamı açık olarak öğrenilmelidir. Aşağıda zikredi­len muhtemel sebepler birer birer gözden geçirilip elimine edilme­lidir.
Hastalığın gidişi: Ağrı krizleri arasmdaki serbest enterval has­talık ilerledikçe daralır. Hasta her an krizi bekler. Bu yüzden hu­zursuzdur. Hafif bir provokasyonla ağrı krizi uyanır. Genel hal ve ağrı sebebiyle hastanın beslenmesi bozulur. Hasta ya intihara te­şebbüs eder veya morfinman olur. Sponton şifa nadir de olsa müm­kündür.
Ayırıcı teşhis:
1 — Çürük dişler
2 — Çürüksüz pulpit
3 — Gömülü dişler Cenfekte olmak şartıyla)
4 — Yirmi yaş dişi erupsionu
5 — Periapikal lezyonlar
6 — Osteoperiostit
7 — Çekim sonu nöromu
8 — Stomatit
9 — Sinüzit
10 — Sinir damarında arterioskleroz
11 — Gasser ganglionu tümörleri
12 — Anevrizmalar
13 — Serebello pontin açısı urları
14 — Çene urları ve kistleri
15 — Menengial taharrüş
16 — Tabes
17 — Diabet
18 – - Costens sendromu
19 — Migren
20 — Psikalji
21 — Nadir olarak göz ve burun lezyonlarmı da düşünmeli ve bu bakımlardan gerekli tetkikler yapılmalıdır. Ayrıca kanda üre, şe­ker tesbiti ve Wassercnan yapılması icap eder.
Esansiel trigeminus nevraljisinin tedavisi: Etyolojisi hilinmediği için etyolojik tedavi yapmak imkanı yoktur. Bu bakımdan bir çok ilaç ve tedavi metodu denenmiştir. Bir vakada faydalı olan tedavi, diğerinde müessir olmamaktadır. Hafif vakalarda tıbbi, ağır va­kalarda ise cerrahi tedavi tatbik edilir.