Sitoloji testleri, hücreleri, şekil­lerinde kanser habercisi olabi­lecek anormallikler olup olmadı­ğına bakmak amacıyla, mikroskop altında incelemeyi içerir.

Sitoloji testlerine bir örnek, pap smear/simir testidir. Pap smear/simir testinde, kadının rahim ağzından hücre numunesi alınarak bir slayt üzerine sürülür. Mikroskop altında incelendi­ğinde, hücreler bir ila beş sınıfa göre sıralanırlar; sınıflar, normal olanlardan açıkça kanserli olanlara doğru sıralanır.

Bir sitoloji testi ile hücre değişimleri erken safhalarda belirlenebileceğinden, kanseri, en kolay tedavi edilebildiği safhada teşhis etmede ve izlenmesi gereken prekanseröz hücreleri belirlemede faydalı bir araçtır.