YAKI SAKIZI

(Latex Scorzonerae Iatifoliae): S. latifolia (Fisch. et Mey.) DC. ve buna yakın diğer Scorzonera türlerinin köklerinden elde edilen sütün kurutulması sonucu meydana gelen bir sakızdır (Resim : 83 ve 84). Bu tür 50-60 cm kadar yükseklikte, çok yılık, sarı çiçekli ve otsu bir bitkidir. Yapraklar mızrak biçiminde, 7-15 cm uzunlukta, tüylü ve kenarları dalgalı. Kök silindir biçiminde, beyaz sütlü ve yaklaşık 5 cm çapında. Doğu Anadolu (Erzurum, Muş, Bitlis ve Van) dağlarında, tarla kenarları, tepe yamaçları ve vadilerde yetişir.

Yakı sakızı elde etmek için kök üst kısımdan keilir veya çizilir. Meydana gelen beyaz renkli süt teieke kaplarda toplanır ve güneşte kurutulur. Kurutna şuasında sakız önce kahverengi olup sonra siyh bir renk alır. Sakız yumuşak iken kalıplarda şekLyerilir. Kalıp olarak küçük bir tabak kullanılır. Biıipe dizilerek kolaylıkla taşınması için, kalıpta dan; şekli verilen sakızın ortasına bir delik açılır. Bu fcdenle ticarette sakız daire biçiminde ve ortası delikoarçalar halinde bulunur (1).

Haif kokulu, lezzetsiz ve siyah renkli bir kitledir.

Etkive kullanılış: Haricen yakı halinde ağrı dindiricive kısırlığa karşı, dahilen ise kurt düşürücü olaak kullanılmaktadır. Yakı hazırlamak için 100 g yakı sakızı 10 gr çekem ile birlikte iyice dövülür çekiç ile demirci Örsü üzerinde), meydana gelen yapışkan kitle bir beze sürülür. Bu bez, ağrıyan yere veya çocuğu olmayan kadınların karnına sarılır ve bir hafta kadar cilt üzerinde tutulur.

Yakı sakızı Gaziantep, Urfa ve Van bölgesinde geniş bir şekilde kullanılmaktadır.

Dİğer isimler: Beniş (Van), Çingenesakızı, Kandilsakızı, Karasakız, Markosakızı, Selsepetsakızı, Yerlemesakızı.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ