GLÎKOGEN DEPO HASTALIKLARI

Glikogen depo hastalıkları (GDP) glikogenin yapı veya konsantrasyonunda bozukluğa yol açan bir grup metabolik hastalıktır. İlk kez 1929 da Von Gierke ta­rafından klinik olarak tanımlanmıştır. 1952 de Cori’ler Von Gierke hastalığında glükoz -6 fosfataz enziminin eksikliğini göstermişlerdir. Enzim çalışmalarına yönelik aşamalar sonucu bugün glikogen metabolizmasına ilişkin birçok kalıtsal kusur bilinmekledir.

Glikogen, alfa – 1,4 glikozid bağlantıları ile birleşmiş düz zincirli bir glükoz polimeridir. Dallanma total bağ­lanmanın % 10 undan azını oluşturan alfa -1,6 glikozid bağlantıları ile tamamlanır. Glikogenin molekül ağırlığı 5-6 milyondur. Dokuların glikogen içeriği çeşitli fizyolojik uyanlara göre değişir. Glikogen konsantrasyonu karaciğerde 5-7 g/100 g altında, kasda 2 g/100 g altındadır. Fetus karaciğerinde glikogen depolan­ması gebeliğin son trimesterinde başlar, doğumdan sonra ilk günlerde azalır, 2-3 haftalıkta erişkin değerlerine erişir.

Glükozun polimerize olarak glikogene dönüşmesi ve glikogen molekülünün glükoza ayrışması çok sayıda en­zimin etkisinde oluşan biokimyasal reaksiyonlara da Glikojen forilaz (G-l- P üridil transferaz) enzimi etkisiyle üridin difosfoglükoz yapılır. Bundan sonra glikogen sentetaz etkisiyle glükoz molelkülleri üridin difosfattan ayrılır ve birbirleriyle 1,4 glikozid bağlantıları ile birleşerek gli­kogen molekülünün düz zincirini oluşturur.

Glikogen sentetaz enzimi aktif ve inaküf şekilde bulunur ve aktivasyonu için siklik AMP gerekir. însülin ve glükagon da aktifinaktif formların birbirine dönüşümünde etkili­dir. Glikozil transferaz (brancher enzim) alfa -1,6 bağ­lantılarının oluşumu, böylece bir glükoz polimeri olan glikogenin yapımı için gereklidir

Glikogen yıkımı da çeşitli enzimleri gerektirir .Önce fosforilaz etkisiyle 1,4 bağları dört glikozil birimine parçalanır. Daha sonra 4 alfa-glikanotransferaz 1,6 bağlanma noktasına etki ederek glikogen molekülü üzerinde üç glikozil kalıntısının yerini değiştirir. Bunu izleyerek amilo -1,6-glükosidaz (debraneher enzim) 1,6 bağlı glikozil birimlerini çözer. Böylece fosforilaz etki­siyle glukoz-1 fosfat, debraneher enzimi etkisiyle de serbest glükoz oluşur. Normal açlık koşullarında de­braneher enzimi etkisiyle glikogenin % 8 kadarı serbest glükoz olarak mobilize olur. Açlıkta, geriye kalan glükozun serbestleşmesi için hepatik glükoz -6-fosfataz aktivitesi gerekir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ